Tìm mẹ ở công viên mang tên mẹ: Con trai liệt sĩ Lê Thị Riêng chờ ngày đoàn tụ

Đứng trước bia tưởng niệm mẹ, ông Lê Chí Công lặng lẽ chắp tay cầu nguyện. Gần 60 năm sau ngày Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng hy sinh, chiến dịch quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên mang tên bà đang nhen lên hy vọng về cuộc đoàn tụ mà gia đình đã mòn mỏi chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.

Báo điện tử Tiền Phong Ông Lê Chí Công thắp nén hương trước bia tưởng niệm mẹ - Anh hùng LLVTND, liệt sĩ Lê Thị Riêng. Ảnh: Nguyễn Tiến 1

Sáng 18/7, khi lực lượng quy tập vẫn miệt mài đào từng mét đất để tìm dấu tích các liệt sĩ, ông Lê Chí Công - con trai út của liệt sĩ Lê Thị Riêng - lặng lẽ mang theo bó nhang đến công viên.

Báo điện tử Tiền Phong Ông Lê Chí Công - con trai út của liệt sĩ Lê Thị Riêng. Ảnh: Nguyễn Tiến 1

Giữa những hố khai quật ở công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM), ông Lê Chí Công đứng thật lâu trước tấm bia khắc tên người mẹ đã hy sinh gần 60 năm trước. Khói hương quyện trong buổi sáng tháng Bảy. Dưới hố sâu, từng lớp đất được bóc tách cẩn trọng. Trên mặt đất, một người con vẫn bền bỉ nuôi hy vọng sẽ có ngày được đón mẹ trở về.

Báo điện tử Tiền Phong Dõi theo từng hố khai quật, ông Lê Chí Công tin rằng dưới lòng đất này có thể là nơi mẹ và nhiều đồng đội đang yên nghỉ. Ảnh: Nguyễn Tiến 1

Đó không chỉ là câu chuyện riêng của gia đình Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Lê Thị Riêng, mà còn là nỗi mong mỏi của hàng trăm gia đình đang chờ tin người thân từ chiến dịch quy tập hài cốt liệt sĩ lớn nhất nhiều năm qua tại công viên mang tên bà.

Gần 60 năm đợi một ngày đoàn tụ

Báo điện tử Tiền Phong Nữ anh hùng liệt sĩ Lê Thị Riêng. Ảnh: Tư liệu 1

Theo ký ức và tư liệu gia đình lưu giữ, sau khi hy sinh, liệt sĩ Lê Thị Riêng được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể tại nghĩa địa Chí Hòa. Về sau, khu nghĩa địa được giải tỏa để xây dựng công viên, dấu tích nơi an nghỉ của bà cùng nhiều đồng đội dần bị thời gian phủ lấp.

Bởi vậy, khi chiến dịch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được triển khai ngay dưới lòng đất công viên mang tên liệt sĩ Lê Thị Riêng, gia đình ông Công như được thắp lên một tia hy vọng sau nhiều năm mòn mỏi chờ đợi.

"Mong muốn lớn nhất của tôi là tìm được thật nhiều hài cốt liệt sĩ để các bác, các chú, các cô được trở về với quê hương, với gia đình. Gia đình tôi cũng hy vọng trong số đó sẽ có mẹ tôi", ông Công xúc động nói.

Báo điện tử Tiền Phong Giữa chiến dịch quy tập hài cốt liệt sĩ, người con trai Anh hùng Lê Thị Riêng lặng lẽ chờ một phép màu mang tên đoàn tụ. Ảnh: Nguyễn Tiến 1

Ông Công cho biết nhiều năm qua, gia đình chưa bao giờ thôi tìm kiếm thông tin về nơi mẹ ông yên nghỉ. Mỗi khi xuất hiện một nguồn tin mới, dù mong manh đến đâu, gia đình đều cố gắng lần theo.

"Tôi rất biết ơn Đảng, Nhà nước và đặc biệt là những cán bộ, chiến sĩ đang ngày đêm trực tiếp làm nhiệm vụ. Gia đình mong chiến dịch đạt kết quả tốt đẹp, để nhiều liệt sĩ được trở về, trong đó có mẹ tôi", ông Công chia sẻ.

"Đây không chỉ là cuộc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, mà còn là sự tiếp nối đạo lý 'uống nước nhớ nguồn', 'đền ơn đáp nghĩa'. Nếu tìm được mẹ, đó sẽ là niềm hạnh phúc lớn nhất của gia đình tôi sau gần 60 năm chờ đợi", ông Công nghẹn giọng.

Báo điện tử Tiền Phong Lực lượng quy tập cẩn trọng bóc tách từng lớp đất trong quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Nguyễn Tiến 1

Người mẹ gửi trọn tuổi xuân cho đất nước

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, liệt sĩ Lê Thị Riêng sinh năm 1925 trong một gia đình nông dân nghèo ở xã Vĩnh Mỹ, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau). Mồ côi mẹ từ nhỏ, bà sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Trong hai cuộc kháng chiến, bà đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong phong trào phụ nữ miền Nam.

Năm 1953, bà kết hôn với cán bộ cách mạng Lê Văn Ba (bí danh Lê Trọng Tam). Hai con trai lần lượt ra đời nhưng đều phải gửi ra miền Bắc học tập để cha mẹ tiếp tục hoạt động bí mật. Năm 1960, chồng bà hy sinh trong một chuyến công tác.

Trong cuốn sổ tay nhỏ còn lưu giữ đến hôm nay, bà từng viết: "Tôi ước mơ một ngày xuân thống nhất, được gặp con, được ôm ấp vỗ về".

Đó là ước mơ giản dị của một người mẹ, nhưng mãi mãi không thể thành hiện thực.

Ngày 9/5/1967, trong một chuyến công tác tại Đa Kao, bà bị địch bắt sau khi bị chỉ điểm. Dù chịu nhiều đòn tra tấn dã man, bà không khai báo.

Đêm mồng 2 Tết Mậu Thân 1968, bà cùng nhiều chiến sĩ cách mạng bị đưa từ nhà giam Chí Hòa đến khu vực đường Hồng Bàng rồi bị sát hại. Trước lúc hy sinh, những người trên xe vẫn đồng thanh hô vang khẩu hiệu cách mạng.

Ngày 10/4/2001, bà được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đến nay, cuốn sổ tay và chiếc kẹp tóc của bà vẫn được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia như những chứng tích lặng lẽ về một người nữ chiến sĩ kiên trung, một người mẹ suốt đời mang theo khát vọng đoàn tụ.

Ở góc công viên, nơi những người lính vẫn cần mẫn đào từng lớp đất để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, ông Lê Chí Công lặng lẽ dõi theo. Có thể hôm nay chưa tìm thấy mẹ. Có thể ngày mai cũng chưa. Nhưng với người con đã gần 60 năm chờ đợi, chỉ cần cuộc tìm kiếm tiếp diễn, ngọn lửa hy vọng vẫn chưa tắt.

Tính đến ngày 18/7, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TPHCM tiếp tục mở rộng phạm vi khai quật tại công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng) và phát hiện thêm 4 hài cốt liệt sĩ.

Như vậy, sau hơn hai tuần triển khai tìm kiếm, lực lượng chức năng đã quy tập được tổng cộng 100 hài cốt. Kết quả này tiếp tục khẳng định hướng xác định rãnh chôn tập thể từ các tư liệu lịch sử, lời kể nhân chứng và khảo sát thực địa, đồng thời mở thêm hy vọng xác định danh tính các liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.