Tiên phong và dẫn dắt

Tiên phong và dẫn dắt

Một phần câu trả lời đã được thể hiện ở Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế Nhà nước được ban hành ngay trước thềm Đại hội XIV của Đảng.

Nghị quyết 79 nêu quan điểm: Kinh tế Nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Dù chỉ chiếm hơn 22% tổng tài sản và 15,2% tổng nguồn vốn của toàn bộ doanh nghiệp cả nước, khu vực kinh tế Nhà nước lại tạo ra tới 34,2% thu ngân sách, một minh chứng rõ ràng cho vai trò trụ cột của kinh tế Nhà nước.

Nếu Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân đã mở ra cả hành lang và không gian phát triển cho doanh nghiệp tư nhân thì Nghị quyết 79 tạo nền tảng mới để doanh nghiệp Nhà nước phát huy thế dẫn dắt.

Dự thảo văn kiện Đại hội XIV đặt ra yêu cầu nhiệm kỳ tới là nâng cao hiệu quả, sức cạnh tranh một số ngành công nghiệp nền tảng như: Năng lượng, cơ khí chế tạo, luyện kim, vật liệu mới, hóa chất, công nghệ số và sinh học. Ưu tiên phát triển, từng bước làm chủ công nghệ sản xuất trong một số ngành công nghiệp mới nổi như: Công nghiệp chip bán dẫn, công nghiệp robot và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, vật liệu tiên tiến, vật liệu phục vụ công nghiệp cơ khí chế tạo, công nghiệp sinh học, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo, năng lượng mới. Từng bước xây dựng, phát triển công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử, công nghiệp không gian vũ trụ, công nghiệp lượng tử…

Rõ ràng đây vẫn là những lĩnh vực quá sức đối với đa số doanh nghiệp tư nhân.

Trong bối cảnh cần đẩy nhanh, đẩy mạnh “Make in Vietnam” để Việt Nam không chỉ theo kịp, mà ở một số lĩnh vực, còn phải đi trước bằng cách làm mới, nền tảng mới và chuẩn mực mới thì vai trò của doanh nghiệp Nhà nước lúc này là rất lớn.

Trên thực tế, ngay ở lĩnh vực công nghệ và viễn thông, tại nhiều tập đoàn mà nhà nước có tỉ lệ sở hữu vốn lớn như Viettel, FPT và VNPT đã cho thấy những điểm sáng khi đóng vai trò dẫn dắt trong việc hình thành hệ sinh thái số. Viettel không chỉ là nhà mạng viễn thông, mà đã vươn lên thành tập đoàn công nghệ - công nghiệp quốc phòng, làm chủ nhiều công nghệ lõi từ 5G, thiết bị viễn thông đến an ninh mạng, AI. FPT đẩy mạnh xuất khẩu dịch vụ công nghệ thông tin, đầu tư mạnh cho AI, bán dẫn, phần mềm lõi, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu. VNPT đóng vai trò trụ cột trong hạ tầng số quốc gia, chính phủ điện tử, đô thị thông minh.

Điểm chung của các tập đoàn này là không đi một mình. Xung quanh họ là mạng lưới doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học - tạo thành một hệ sinh thái nơi tri thức, công nghệ và thị trường được kết nối, chia sẻ và cùng phát triển.

Với sự ra đời của các Nghị quyết 57, Nghị quyết 68 và mới đây là Nghị quyết 79 cho thấy những lạc quan trong tiến trình “Make in Vietnam” mà ở đó doanh nghiệp tư nhân cùng doanh nghiệp Nhà nước hợp sức, công tư kiến quốc, đủ sức nâng tầm giá trị Việt Nam.