Thụy Điển có thể chuyển tên lửa đối không mạnh nhất châu Âu cho Ukraine

Ukraine tuyên bố đang thảo luận với Thụy Điển về khả năng chuyển giao Meteor, tên lửa không đối không được đánh giá là mạnh nhất châu Âu.

Bộ Quốc phòng Ukraine hôm 1/2 cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đã điện đàm với người đồng cấp Thụy Điển Pal Jonson, thảo luận về khả năng Stockholm cung cấp tiêm kích Gripen và tên lửa đối không Meteor cho Kiev.

Giới chức Ukraine mô tả tên lửa Meteor là "công cụ quan trọng để chống lại phi cơ mang bom dẫn đường". Bom lượn Nga hiện là một trong những thách thức lớn với quân đội Ukraine, do chúng thường được triển khai từ ngoài tầm bắn của lưới phòng không và khó bị phát hiện.

Ngoài ra, Thụy Điển cũng đang chuẩn bị gói viện trợ quy mô lớn dành cho Ukraine, trong đó có các tổ hợp phòng không, radar, hệ thống tác chiến điện tử và thiết bị bay không người lái.

Tên lửa đối không tầm xa nhất mà Ukraine đang sở hữu là AIM-120C do Mỹ sản xuất, có thể đánh trúng mục tiêu cách 90-160 km, tùy phiên bản và điều kiện khai hỏa. Trong khi đó, tiêm kích MiG-31, Su-35S và Su-30SM của Nga được trang bị dòng R-37M với khả năng đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách 300 km, cũng như R-77M với tầm bắn khoảng 200 km.

Tên lửa tầm xa Meteor do tập đoàn đa quốc gia MBDA ở châu Âu phát triển, được coi là vũ khí không đối không tốt nhất từng được sản xuất tại châu lục này.

Mỗi quả Meteor có giá khoảng 2 triệu euro (2,36 triệu USD) vào thời điểm năm 2019. Tên lửa có chiều dài gần 4 m, nặng 181 kg, đạt tốc độ hơn 4.900 km/h, trang bị đường truyền dữ liệu cho phép cập nhật tham số giữa hành trình và đầu dò radar chủ động để khóa mục tiêu ở pha cuối.

Nhà sản xuất tuyên bố Meteor có tầm bắn 120 km, trong khi một số chuyên gia ước tính con số này có thể lên đến 200 km nếu khai hỏa ở điều kiện tối ưu.

Meteor sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng (ramjet) để duy trì tốc độ trên toàn bộ hành trình, thay vì tăng tốc nhanh chóng rồi giảm tốc do ma sát không khí ở pha cuối như các tên lửa dùng động cơ nhiên liệu rắn.

Điều này khiến nhà sản xuất tuyên bố Meteor sở hữu "vùng không thể thoát" lớn nhất trong các tên lửa đối không hiện nay, lên tới khoảng 60 km. "Vùng không thể thoát" là khu vực có xác suất tiêu diệt thành công rất cao, kể cả khi mục tiêu đã phát hiện mối đe dọa để thực hiện những biện pháp đối phó.

Tên lửa Meteor có thể trang bị cho tiêm kích Rafale, Typhoon và Gripen, đang được không quân 12 nước sử dụng. Thụy Điển là quốc gia đầu tiên đưa vũ khí này vào biên chế hồi năm 2016.

Tên lửa Meteor treo dưới cánh tiêm kích Gripen hồi năm 2014. Ảnh: MBDA

Thụy Điển hồi tháng 10/2025 ký ý định thư về khả năng xuất khẩu tối đa 150 tiêm kích Gripen cho Ukraine. Đây được đánh giá là mẫu tiêm kích phương Tây lý tưởng cho Ukraine, vì có khả năng cất cánh từ đường băng dã chiến và dễ bảo dưỡng, cũng như phù hợp hơn với kiểu tác chiến phân tán so với một số máy bay khác.

Dù chưa có quyết định chính thức về tên lửa Meteor, các cuộc thảo luận gần đây giữa giới chức quốc phòng Ukraine và Thụy Điển cho thấy loại vũ khí này có thể sẽ được đưa vào những gói viện trợ quân sự trong tương lai.

Phạm Giang (Theo Business Insider, United24)