Tác nghiệp giữa trùng khơi mang hơi thở Trường Sa về đất liền

Trường Sa trong trái tim người làm báo

Con tàu KN 491 chở theo đoàn công tác cùng hàng chục nhà báo từ cảng Cam Ranh rẽ sóng giữa Biển Đông khi bình minh vừa ló dạng. Trên boong tàu, nhiều người lặng lẽ hướng mắt về phía đường chân trời, nơi mặt trời đang từ từ nhô lên từ biển cả. Trước mắt là một màu xanh bất tận của trời và nước.

Đó là khoảnh khắc mỗi người đều hiểu rằng mình đang bước vào một hành trình rất đặc biệt. Đối với người làm báo, nghề nghiệp luôn gắn với những chuyến đi. Nhưng không phải chuyến đi nào cũng để lại những cảm xúc sâu đậm như Trường Sa. Bởi ở nơi cách đất liền hàng trăm hải lý ấy, mỗi câu chuyện đều mang trong mình hơi thở của lòng yêu nước, của sự hy sinh thầm lặng và ý chí kiên cường giữ biển...

Những chiếc xuồng nhỏ đưa đoàn nhà báo từ tàu vào đảo Đá Lát. Ảnh: CAO TUÂN

Điểm đảo đầu tiên đoàn đặt chân đến là đảo chìm Đá Lát. Phải chờ thủy triều lên, những chiếc xuồng nhỏ mới có thể đưa người từ tàu vào đảo. Giữa đại dương mênh mông, Đá Lát hiện lên nhỏ bé với những công trình kiên cố vươn mình giữa sóng gió.

Khi xuồng vừa cập cầu cảng, những người lính đảo đã đứng thành hàng ngay ngắn chờ đón. Những cái bắt tay thật chặt, những nụ cười rạng rỡ dưới nắng gió biển khơi khiến khoảng cách giữa đất liền và đảo xa dường như biến mất.

Trong cuộc gặp gỡ ngắn ngủi ấy, tôi trò chuyện với hạ sĩ Dương Văn Thuận, người lính trẻ quê An Giang mới ra đảo thực hiện nhiệm vụ chưa đầy một năm.

Cán bộ, chiến sĩ trên đảo chia tay đoàn công tác. Ảnh: CAO TUÂN

Trong chiếc điện thoại của Thuận vẫn còn lưu những bức ảnh chụp cùng gia đình. Những lúc nhớ nhà, cậu lại mở ra xem. Tôi hỏi: "Xa nhà lâu như vậy có buồn không?". Thuận cười hiền: "Nhớ nhà nhiều lắm anh ạ. Nhưng ở đây cũng là nhà của mình. Mình giữ biển đảo để gia đình mình và hàng triệu người dân ở đất liền được bình yên". Lời tâm sự ấy theo chúng tôi suốt hành trình.

Phủ xanh những đảo đá giữa trùng khơi

Nếu chỉ nhìn trên bản đồ, Trường Sa là những chấm nhỏ giữa đại dương. Nhưng khi đặt chân tới nơi đây, mới cảm nhận được sức sống mãnh liệt của vùng biển đảo thiêng liêng này.

Tác nghiệp ở Trường Sa là cuộc chạy đua với thời gian. Mỗi điểm đảo, đoàn chỉ lưu lại vài giờ đồng hồ. Vừa đặt chân lên đảo, các nhóm phóng viên lập tức tỏa đi ghi nhận cuộc sống của quân và dân nơi đây.

Có những câu chuyện được ghi lại bằng máy ảnh, bằng máy quay. Nhưng cũng có những câu chuyện chỉ có thể lưu giữ trong trái tim.

Ở đảo Đá Lớn C, giữa cái nắng như thiêu đốt của mùa hè biển đảo, chúng tôi ghé thăm vườn ươm cây xanh của đơn vị. Bên trong khu nhà lưới là hàng trăm cây non đang vươn mình trong những khay đất nhỏ. Giữa nơi nước ngọt quý hơn vàng, từng mầm cây ấy được chăm sóc bằng sự kiên trì và tình yêu đặc biệt của những người lính đảo.

Những cây bầu được trồng trên đảo Trường Sa Đông. Ảnh: CAO TUÂN

Trung sĩ Bạch Ngọc Chí vừa tưới nước cho cây vừa kể: "Đây là phần nước anh em tiết kiệm trong sinh hoạt để dành cho cây. Thấy cây nảy mầm là vui lắm. Có cây mất nhiều tháng mới sống được".

Người lính trẻ kể vanh vách từng loại cây, từng thời điểm gieo hạt, từng cây nào phát triển tốt, cây nào đang yếu. Với Chí, mỗi mầm xanh không chỉ là cây cối mà còn là niềm hy vọng phủ xanh những đảo đá giữa trùng khơi.

Ở Trường Sa, mọi người hiểu rằng mỗi tán cây xanh cũng là biểu tượng của ý chí bám đảo. Những hàng phong ba, bàng vuông, mù u ngày hôm nay là kết quả của biết bao thế hệ quân và dân kiên trì vun trồng suốt hàng chục năm. Mỗi mùa bàng vuông nở hoa, mỗi mùa phong ba kết trái đều mang đến niềm vui đặc biệt cho những người đang ngày đêm giữ đảo.

Nơi tình thân vượt qua ngàn dặm biển

Nhiều cuộc gặp gỡ đặc biệt cũng xảy ra ở Trường Sa. Dưới tán cây bàng vuông cổ thụ trên đảo Nam Yết, Thiếu tá Nguyễn Xuân Hà bất ngờ gặp em gái là chị Nguyễn Thanh Hường trong đoàn công tác từ đất liền ra thăm đảo.

PV Báo Lao Động chụp ảnh lưu niệm với chiến sĩ trên đảo Đá Tây C. Ảnh: MINH CHÂU

Sau nhiều năm xa cách, hai anh em ôm chầm lấy nhau giữa tiếng vỗ tay của mọi người. Chị Hường kể rằng, sau khi mẹ qua đời, anh trai đã lặng lẽ đăng ký trở lại Trường Sa công tác.

"Có lẽ với anh, Trường Sa không chỉ là nơi thực hiện nhiệm vụ mà còn là quê hương thứ hai. Ở đây, anh tìm thấy động lực để tiếp tục cống hiến" - chị xúc động nói.

PV Báo Lao Động trò chuyện cùng các chiến sĩ trên đảo Trường Sa Lớn. Ảnh: MINH CHÂU

Nơi đầu sóng ngọn gió, mỗi lần tàu từ đất liền ra đảo đều mang theo tình cảm của hàng triệu người dân cả nước. Đó có thể là những lá thư học sinh gửi chiến sĩ, những món quà nhỏ của công nhân lao động, những cây giống, những cuốn sách hay đơn giản là lời thăm hỏi.

Không chỉ có những người lính canh giữ chủ quyền, Trường Sa còn có những thầy giáo đang ngày ngày gieo con chữ giữa biển khơi.

Tại đảo Trường Sa Lớn, tiếng trống trường vẫn vang lên mỗi sáng như bao ngôi trường trên đất liền. Trong lớp học nhỏ, học sinh ở nhiều độ tuổi cùng học chung một phòng. Các thầy giáo phải chuẩn bị nhiều giáo án cho từng nhóm đối tượng khác nhau.

Nhà báo cắt tóc cho cán bộ, chiến sĩ trên đảo Trường Sa Đông. Ảnh: CAO TUÂN

Thầy giáo Lưu Quốc Thịnh tình nguyện ra Trường Sa công tác từ năm 2023, chia sẻ: Mỗi khi gặp người quen trên đảo hay nhận những lá thư hỏi thăm, trái tim anh luôn rộn ràng, ấm áp.

"Các em học sinh ở đây rất ngoan, rất ham học. Nhìn các em tiến bộ từng ngày, khiến mình không muốn rời xa đảo" - anh nói.

Khi Tổ quốc hiện hữu trước mắt

Trong suốt hải trình, có lẽ không khoảnh khắc nào thiêng liêng hơn lễ chào cờ trên đảo Trường Sa Lớn. Giữa quảng trường hướng ra biển, Quốc kỳ đỏ thắm tung bay trong gió. Tiếng Quốc ca vang lên hùng tráng giữa không gian bao la của biển trời.

Xung quanh chúng tôi là những gương mặt rám nắng của người lính đảo, những ngư dân vừa trở về sau chuyến vươn khơi, những người dân đang sinh sống trên đảo và những thành viên đoàn công tác từ đất liền. Một nữ nhà báo xúc động, cố cắn chặt môi để không bật ra tiếng khóc.

Khi ấy, chủ quyền không còn là khái niệm được ghi trong sách vở hay trên bản đồ. Chủ quyền hiện hữu bằng những con người bằng xương bằng thịt đang ngày đêm bám biển, giữ đảo. Đối với người làm báo, đó là những khoảnh khắc không thể ghi lại đầy đủ bằng máy ảnh hay ngôn từ.

Ngày con tàu rời đảo để trở về đất liền, rất nhiều người đứng lặng trên boong tàu. Những đảo nổi, đảo chìm dần khuất sau đường chân trời. Những người lính vẫn đứng trên cầu cảng, vẫy tay chào cho đến khi chỉ còn là những chấm nhỏ giữa biển xanh.

Không ai nói thành lời, nhưng trong lòng mỗi người đều mang theo những cảm xúc đặc biệt. Đối với các nhà báo, chuyến đi ấy không chỉ là một đợt công tác mà còn là cơ hội để tận mắt chứng kiến cuộc sống nơi đầu sóng ngọn gió.

Mỗi bài báo, mỗi bức ảnh, mỗi thước phim sau chuyến đi đều là một nhịp cầu nối đảo xa với đất liền. Đó cũng là trách nhiệm của người làm báo: Mang hơi thở cuộc sống và tình cảm của lính đảo đến với người dân cả nước.