Số phận của hai bức tượng nữ thần Chăm tại các khu di tích Quảng Nam

20:40 12/02/2024

Giữa năm 2023, cơ quan chức năng Mỹ và Vương quốc Anh bắt giữ một vụ buôn bán cổ vật nước ngoài, trong đó xác định có bức tượng đồng, hình dáng Nữ thần Durga, xuất xứ từ tỉnh Quảng Nam. Bức tượng được trao trả lại cho Việt Nam tháng 8.2023. Đây là hai trong số nhiều pho tượng nữ thần, thuộc hàng tuyệt tác, được tìm thấy tại các di tích Chăm tỉnh Quảng Nam. Và số phận hai bức tượng nữ thần này thật khác nhau.

Năm 1978 người dân thôn Đồng Dương, Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam tình cờ tìm thấy một pho tượng nữ thần bằng đồng cao gần 1,15m. Tượng nữ thần đứng thẳng, hai tay cùng đưa cân xứng về phía trước. Tay phải cầm đóa hoa sen, tay trái cầm vỏ ốc.

Toàn bộ phần cơ thể phía trên được phô trần với bộ ngực căng đầy. Y phục phía dưới gồm một tấm váy dài gần đến cổ chân và tấm vải chồng bên ngoài. Khuôn mặt vuông vức, nghiêm nghị, đôi lông mày to, cong, giao nhau, mũi to, môi dày... gợi đến phong cách Đồng Dương.

Báu vật quốc gia-tượng Bồ tát Tara hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Chăm Đà Nẵng. Ảnh T.H

Tóc của nữ thần được vấn lên thành búi cao có mang hình Phật A Di Đà. Dựa trên những đặc trưng phong cách và các dấu hiệu biểu tượng của hoa sen cầm tay, hình Phật A Di Đà trên tóc, nhiều nhà nghiên cứu đã sớm liên tưởng bức tượng này đến vị thần chủ Laskmindra Lokeshvara được đề cập đến trong văn bia tìm thấy tại Đồng Dương.

Tên gọi Tara là tên gọi mà nhà nghiên cứu Jean Boisselier đã gợi ý sau 5 năm tìm ra tác phẩm và cách gọi tên này vẫn còn gây nên ít nhiều sự băn khoăn, trao đổi giữa các nhà nghiên cứu. Tác phẩm này là một trong những tượng Tara bằng đồng quan trọng nhất của toàn thể Đông Nam Á.

Vì giá trị độc giá này, đầu tháng 10.2012, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân ký thay Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định về việc công nhận tượng thần Bồ tát Tara là bảo vật quốc gia

Giữa năm 2023, các cơ quan chức năng Mỹ và Vương quốc Anh bắt giữ trong một vụ buôn bán cổ vật ở nước ngoài. Thật tình cờ đáng mừng, trong đó có bức tượng đồng nữ thần Durga xuất xứ từ vùng Quảng Nam, Việt Nam.

Tháng 8.2023 hiện vật được trả lại cho Việt Nam; tháng 9.2023 UBND tỉnh Quảng Nam đã có công văn xin hỗ trợ, tạo điều kiện cho tỉnh Quảng Nam tiếp nhận cổ vật đó. Và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị UBND tỉnh Quảng Nam cung cấp, làm rõ các thông tin liên quan đến việc bức tượng.

Bức tượng Nữ thần Dunga bằng đá sa thạch niên đại 10-11, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Chăm Đà Nẵng. Ảnh BT Chăm Đà Nẵng

Bức tượng Nữ thần Durga bằng đá sa thạch, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Chăm Đà Nẵng. Ảnh: Bảo tàng Chăm Đà Nẵng

Căn cứ các hướng dẫn của Công ước UNESCO 1970 về các biện pháp cấm buôn bán, xuất nhập khẩu và chuyển giao trái phép quyền sở hữu tài sản văn hóa, để có thông tin xác định rõ địa điểm, thời gian cổ vật bị đánh cắp, đào bới bất hợp pháp và buôn bán ra khỏi địa phương trong năm 2008.

UBND tỉnh Quảng Nam đã tìm hiểu thông tin liên quan như địa điểm của di tích và vị trí, kèm các hồ sơ, tài liệu khoa học liên quan của Bức tượng đồng Nữ thần Durga. Và không lâu nữa, hiện vật sẽ quy cố hương. Cùng vẻ đẹp của một tuyệt tác điêu khắc, có niên đại hơn ngàn năm, hy vọng Nữ thần Durga sẽ trở thành một báu vật quốc gia như đồng hương của mình - tượng đồng Bồ tát Tara.

Khu di tích Mỹ Sơn và Đồng Dương được các nhà nghiên cứu Pháp tổ chức khai quật và nghiên cứu vào những năm cuối thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20. Đến nay, qua chiến tranh, thời gian di tích Mỹ Sơn và Đồng Dương bị hủy hoại khá nhiều, nhưng những hiện vật trưng bày ở đây cho ta hình dung phần nào sự nguy nga, tráng lệ của các khu đền tháp này.

Có thể bạn quan tâm
Sợ quay lại cờ bạc nếu được gia đình trả nợ giúp

Sợ quay lại cờ bạc nếu được gia đình trả nợ giúp

09:10 31/12/2023

Em là sinh viên năm thứ tư, học hành ở mức khá, không biết làm thế nào để xử lý số nợ quá lớn do cờ bạc.

Giao thừa đặc biệt nhớ lại mà thương

Giao thừa đặc biệt nhớ lại mà thương

13:20 05/02/2024

Tôi được sinh ra ở Hàng Đường. Đây là nơi mà xưa kia, hễ Tết đến xuân về, người dân Hà Nội lại lên đây mua bánh kẹo về đón Tết.

Lắng đọng Chương trình nghệ thuật tri ân chiến sỹ bị địch bắt tù đày

Lắng đọng Chương trình nghệ thuật tri ân chiến sỹ bị địch bắt tù đày

22:30 19/03/2023

Sự kiện kỷ niệm 50 năm “Chiến thắng trở về” của các chiến sỹ bị địch bắt tù đày Hà Nội là dịp để mỗi người dân yêu nước, yêu Thủ đô ghi nhớ, tôn vinh sự hy sinh cao cả của lớp người đi trước.

Chủ tịch nước dự lễ Tuyên dương Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân

Chủ tịch nước dự lễ Tuyên dương Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân

11:00 16/03/2023

Sáng 16/3, tại Hà Nội, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng - Thống lĩnh Lực lượng vũ trang nhân dân, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh tới dự và động viên tuổi trẻ Quân đội tại lễ Tuyên dương Gương mặt trẻ tiêu biểu, Gương mặt trẻ triển vọng toàn quân năm 2022. Trước khi bắt đầu lễ tuyên dương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã tháp tùng Chủ tịch nước duyệt Đội danh dự Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đảo Thanh niên Bạch Long Vĩ: Điểm sáng phát huy sức trẻ xung kích xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Đảo Thanh niên Bạch Long Vĩ: Điểm sáng phát huy sức trẻ xung kích xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

20:30 15/03/2023

Trong 2 ngày 14 - 15/3, tại huyện đảo Bạch Long Vĩ (TP. Hải Phòng), T.Ư Đoàn tổ chức các hoạt động kỷ niệm 30 năm thanh niên xung phong tham gia xây dựng đảo Thanh niên Bạch Long Vĩ. Anh Ngô Văn Cương, Bí thư T.Ư Đoàn đánh giá, nhờ sự đóng góp quan trọng của lực lượng thanh niên xung phong, huyện đảo Bạch Long Vĩ đã trở thành một điểm sáng của tổ chức Đoàn trong phát huy thanh niên xung kích tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Cách thức đăng ký học bổng Tiếp sức đến trường 2023

Cách thức đăng ký học bổng Tiếp sức đến trường 2023

10:50 09/08/2023

Trong hồ sơ gửi về Tiếp sức đến trường của báo Tuổi Trẻ, ngoài thông tin cá nhân, gia đình, các tân sinh viên cần chia sẻ thêm về những kế hoạch tương lai.

Cô gái lương 7 triệu vẫn thuê được chung cư, có tiền tích lũy và biếu bố mẹ

Cô gái lương 7 triệu vẫn thuê được chung cư, có tiền tích lũy và biếu bố mẹ

10:00 03/03/2023

Theo B. G, với mức lương 7 triệu đồng, một người trẻ vẫn có thể 'sống tử tế' ở Hà Nội: Ở phòng trọ đàng hoàng, chi tiêu cơ bản, có tích lũy, có tiền biếu bố mẹ và thưởng cho mình vài món quà.

Tưởng nhớ 60 năm ngài Thích Quảng Đức vị pháp thiêu thân

Tưởng nhớ 60 năm ngài Thích Quảng Đức vị pháp thiêu thân

14:30 23/05/2023

Đại diện UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết vào sáng 22-5, các đại diện cơ quan chức năng của tỉnh và Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh đã đi khảo sát lộ trình hành hương về quê hương ngài Thích Quảng Đức.

Nhiều hoạt động kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng

Nhiều hoạt động kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng

14:20 18/08/2023

Bảo tàng Tôn Đức Thắng tổ chức tiếp nhận tư liệu, ra mắt sách ảnh, trao giải thi vẽ tranh thiếu nhi với chủ đề Bác Tôn nhân kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng.

Co loi xay ra
Co loi xay ra