Phong cách khác biệt của ông Zelensky khi thăm Nhà Trắng

Trong khi các lãnh đạo khác tìm cách chiều lòng ông Trump, Tổng thống Zelensky lại thể hiện phong cách bộc trực, quyết liệt khi tới Nhà Trắng.

Từ khi quay lại Nhà Trắng, ông Donald Trump đã có nhiều động thái gây sốc cả về đối nội và đối ngoại. Ông tuyên bố những ngày tháng tìm kiếm và xây dựng sự đồng thuận với các đồng minh, đối tác đã kết thúc và Washington giờ đây sẽ tập trung vào chính sách "Nước Mỹ trên hết".

Điều này thể hiện rõ qua vấn đề Ukraine. Nước Mỹ đảo ngược chính sách về Ukraine dưới thời ông Trump, xem Nga là đối tác đàm phán thay vì đối thủ và coi Ukraine là khách hàng hơn là đồng minh. Bước ngoặt này khiến Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer tuần qua vội vã tới Nhà Trắng.

Họ e ngại ông Trump muốn ép Kiev ký thỏa thuận hòa bình có lợi cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, để lại một Ukraine tan vỡ và bất ổn. Nhưng cả hai đều hiểu rõ ông Trump không muốn bị bất kỳ ai chất vấn.

Khi tới Nhà Trắng hôm 24/2, Tổng thống Pháp mở đầu cuộc trò chuyện với ông Trump bằng hàng loạt cử chỉ bắt tay, vỗ đầu gối, vỗ lưng. Những hành động thân mật này của ông Macron dường như đã làm ông chủ Nhà Trắng hài lòng, đồng thời xoa dịu không khí căng thẳng khi Tổng thống Pháp sửa lại lời của ông Trump rằng so với Mỹ, châu Âu viện trợ cho Ukraine ít hơn và sẽ đòi lại các khoản tiền này.

Vài ngày sau, Thủ tướng Anh Starmer cũng gặp Tổng thống Trump tại Nhà Trắng, đánh dấu lần đầu tiên lãnh đạo hai quốc gia đồng minh thân thiết gặp nhau kể từ khi ông Trump nhậm chức.

Trong cuộc hội đàm tại Nhà Trắng, Thủ tướng Starmer tìm cách đề cao vai trò của Tổng thống Mỹ, nhấn mạnh rằng hòa bình ở Ukraine chỉ có thể trở thành hiện thực nhờ sự thúc đẩy của ông Trump.

Ông Starmer cũng sửa lại lời ông Trump, nhưng sau đó lại khiến Tổng thống Mỹ thích thú khi rút ra lá thư tay mời ông Trump thăm cấp nhà nước lần thứ hai tới Anh có chữ ký của Vua Charles III, điều chưa có tiền lệ với một lãnh đạo Mỹ.

Nhưng trong chuyến thăm Nhà Trắng hôm 28/2, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lại thể hiện phong cách ngoại giao hoàn toàn khác. Thay vì sửa lại lời ông Trump về các tiểu tiết như bên nào chi tiền, Tổng thống Ukraine lại tìm cách thách thức lập trường ngày càng thiên về Nga của các lãnh đạo Nhà Trắng.

Trước khi ông Zelensky tới Nhà Trắng, ông Trump và đồng minh đảng Cộng hòa đã gọi Tổng thống Ukraine là "độc tài" và cáo buộc Kiev là bên khơi mào cuộc chiến.

Sau đó, trước mặt các nhà báo được mời đến đưa tin tại Nhà Trắng, ông Trump nhấn mạnh với ông Zelensky rằng Tổng thống Ukraine nên thỏa hiệp với Nga, đồng thời cho rằng ông Zelensky có thái độ thù địch với Tổng thống Vladimir Putin.

Khi Phó tổng thống JD Vance lên tiếng chất vấn về "chính sách ngoại giao" của chính quyền tiền nhiệm Joe Biden, chỉ trích Tổng thống Ukraine là người "vô ơn và cản trở ngoại giao", ông Zelensky đã quyết định tranh luận.

"Kiểu ngoại giao nào, JD?" ông Zelensky hỏi, nhắc tới các sáng kiến ngoại giao bất thành trong ngăn cản lực lượng Nga những năm qua.

Bị hỏi vặn, ông Vance tức giận, chỉ trích ông Zelensky "không biết tôn trọng" và sau đó, cùng ông Trump công kích phe đáng nhẽ là đồng minh của họ.

Những người ủng hộ ông Trump lập tức đổ lỗi cho ông Zelensky. "Kiểu độc tài nào lại xúc phạm Tổng thống Trump và Phó tổng thống Vance trong khi đang xin tiền viện trợ một cuộc chiến mà ông ta không có cửa thắng?" tài khoản có tên GuntherEagleman, người ủng hộ Trump theo tư tưởng cánh hữu tên thật là David Freeman viết trên tài khoản X có 1,3 triệu người theo dõi.

Marjorie Taylor Greene, nghị sĩ ủng hộ ông Trump tuyệt đối tại quốc hội, cho rằng ông Zelensky đã tỏ thái độ "ngạo mạn". Bạn trai của bà, Brian Gleen, phóng viên kênh truyền hình cánh hữu Real America's Voice có mặt tại phòng Bầu dục để đưa tin về cuộc gặp, đã mỉa mai ông Zelensky tại sao không mặc Âu phục.

"Tôi sẽ mặc sau khi chiến tranh kết thúc", Tổng thống Ukraine, người mặc trang phục kiểu quân đội tới dự cuộc gặp ở Nhà Trắng, trả lời với vẻ mệt mỏi.

Cuộc khẩu chiến giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Zelensky tại Nhà Trắng gần như đã thổi bay liên minh thời chiến kéo dài suốt ba năm qua giữa Ukraine và Mỹ.

Ông Zelensky, người từng được ca ngợi trong những chuyến thăm tới Washington trước đây, bị ông Trump và Phó tổng thống Vance yêu cầu rời khỏi Nhà Trắng, thậm chí không mời bữa trưa. Hai bên cũng không ký được thỏa thuận khoáng sản, chìa khóa để Mỹ ủng hộ Ukraine ngừng bắn với Nga.

"Ông ta không tôn trọng nước Mỹ ngay trong Phòng Bầu dục thiêng liêng", Tổng thống Trump đăng lên mạng xã hội sau cuộc gặp.

Tổng thống Zelensky tranh luận với Tổng thống Mỹ tại Nhà Trắng ngày 28/2. Ảnh: AFP

Một số nhà phân tích nhận định Tổng thống Ukraine từ lâu nổi tiếng với phong cách ngoại giao cứng rắn, quyết liệt, nhưng ông đáng lẽ nên chọn cách ứng xử chiến lược hơn khi đối mặt với Tổng thống Trump, người vốn rất khó lường.

"Với bất cứ câu hỏi nào, điều duy nhất Zelensky nên nói trước công chúng là 'Xin cảm ơn ngài, Tổng thống Mỹ. Xin cảm ơn nước Mỹ'", tướng Mỹ về hưu Jack Keane, nhà bình luận của Fox News, nói. "Ông ấy nên nhắc đi nhắc lại điều đó".

Fareed Zakaria, chuyên gia về chính sách đối ngoại của CNN, thì cho rằng ông Zelensky nên khen ngợi ông Trump là "thiên tài" ngay từ đầu cuộc gặp. Tổng thống Ukraine cũng có thể học tập cách lãnh đạo Pháp, Anh ứng xử với ông Trump tại Nhà Trắng để mang lại lợi ích tốt nhất cho đất nước, thay vì tham gia vào cuộc đối đầu căng thẳng dẫn đến đổ vỡ.

Nhưng thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy lại cho rằng cuộc gặp ở phòng Bầu dục là "trận phục kích" và không có kỹ năng ngoại giao hay lời khen ngợi nào có thể cứu vãn được tình thế của ông Zelensky.

Theo Murphy, ông Trump đang thúc đẩy một giải pháp ngừng bắn với những điều khoản hoàn toàn bất lợi cho Ukraine, đáp ứng gần như toàn bộ điều kiện của Nga, và ông Zelensky hiểu rõ thực tế này.

Hồng Hạnh (Theo AFP, AP)