Ồ ạt làm thủy điện nhỏ tại tỉnh miền núi Hà Giang

03:45 02/03/2025

Với lợi thế có nhiều sông suối, địa hình dốc nên khoảng 20 năm trở lại đây, tỉnh miền núi Hà Giang ồ ạt cấp phép làm thủy điện nhỏ.

Quy hoạch tràn lan

Theo tìm hiểu của PV, đến tháng 2.2025, trên địa bàn tỉnh Hà Giang hiện có hơn 70 dự án thủy điện trong quy hoạch với tổng công suất trên 1.062,8 MW. Trong đó, 41 nhà máy đang vận hành, tổng công suất trên 762 MW.

Nguồn thu lớn, thủy điện vẫn được xem như "gà đẻ trứng vàng" của tỉnh Hà Giang. Thực tế, ngay từ thời điểm năm 2005, trên địa bàn tỉnh Hà Giang được quy hoạch 27 dự án (giai đoạn 1) với tổng công suất lắp máy 520 MW.

Đến tháng 8.2008, UBND tỉnh Hà Giang có Quyết định số 2737/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch phát triển thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn (giai đoạn 2) gồm 34 dự án, chủ yếu là thủy điện nhỏ, tổng công suất lắp 80 MW.

Trong các năm 2009 và 2011, tỉnh Hà Giang tiếp tục bổ sung vào quy hoạch thêm 9 dự án thủy điện trên hệ thống sông Lô, sông Chảy và 2 dự án trên sông Miện với tổng công suất gần 176 MW.

Đầu năm 2013, sau khi thống nhất cùng Bộ Công Thương, tỉnh Hà Giang đã loại khỏi quy hoạch 27 dự án thủy điện, phần lớn trong số này là các thủy điện nhỏ có công suất dưới 3 MW.

Năm 2023, doanh thu các nhà máy thủy điện trên địa bàn Hà Giang đạt khoảng trên 2.470 tỉ đồng, đóng thuế VAT gần 300 tỉ đồng, phí dịch vụ môi trường trên 80 tỉ đồng. Thuế, phí từ các dự án thủy điện chiếm hơn 30% thu ngân sách nhà nước của tỉnh Hà Giang.

Mặc dù vậy, hệ lụy, tác động để lại sau một thời gian dài quy hoạch tràn lan, ồ ạt xây dựng thủy điện nhỏ là hiện hữu. PGS.TS Đào Trọng Tứ - Trưởng ban Điều phối Mạng lưới sông ngòi Việt Nam từng cho rằng, nguyên nhân của việc cấp phép ồ ạt dự án thủy điện nhỏ một phần do quy trình bổ sung dự án mới vào quy hoạch khá dễ dàng.

"Dường như các thủy điện nhỏ và vừa đang được làm bằng mọi giá, nhà đầu tư chỉ cố đặt cho được tuốc bin phát điện trên sông suối để thu tiền", PGS.TS Đào Trọng Tứ nhận định.

Những dòng sông quá tải thủy điện

Ngày 13.2, PV có mặt tại khu vực Nhà máy thủy điện Sông Miện 5A tại xã Thuận Hòa, huyện Vị Xuyên (Hà Giang). Mặc dù 1 trong 3 cửa xả của nhà máy thủy điện này có xả nước nhưng theo kiểu "nhỏ giọt".

Trái ngược với cảnh đầy nước phía bên kia thân đập, phía hạ lưu theo hướng xuôi về TP Hà Giang, lòng sông Miện cạn trơ đáy, nhiều đoạn còn có thể lội qua được, dòng sông gần như ngừng chảy.

Phía hạ lưu nhà máy thủy điện Sông Miện 5A, dòng sông cạn kiệt nước khi thủy điện này tích nước, ngừng phát điện. Ảnh: Việt Bắc.

Anh Lý Văn Minh (xã Thuận Hòa) cho biết, người dân địa phương đã quá quen với tình trạng lòng sông phía sau thủy điện bị cạn khô. Từ ngày có thủy điện, việc đánh bắt tôm cá gần như không còn được như trước.

"Khi họ đóng đập tích nước và không phát điện thì gần như không có nước chảy, nhìn ra lòng sông thì biết, cạn trơ sỏi đá. Khoảng vài tiếng mỗi ngày khi thủy điện phát điện thì sông Miện mới có nước", anh Minh nói.

Cách Sông Miện 5A chừng hơn 6km, thủy điện Sông Miện 6 tại TP Hà Giang cũng trong tình trạng tương tự. Khi ở thời điểm tích nước, không thực hiện phát điện, phía sau thân đập là dòng sông khô cạn, trơ đáy.

Theo tìm hiểu của PV, mỗi con sông ở Hà Giang hiện đang phải "gánh" trung bình từ 3 - 6 thủy điện. Sông Miện chảy qua đất Hà Giang chỉ dài hơn 60 km nhưng có tới 6 công trình thủy điện (Bát Đại Sơn, Thái An, Thuận Hòa, Sông Miện 5, Sông Miện 5A và Sông Miện 6) đang cùng khai thác.

Trên đoạn sông Nho Quế chảy qua huyện Mèo Vạc hiện có tới 3 nhà máy thủy điện (Nho Quế 1, 2, 3) cùng hoạt động. Trên sông Lô có 6 thủy điện được quy hoạch, phần lớn đã đi vào khai thác. Ngoài ra trên sông Chảy, sông Chừng, sông Nhiệm, sông Bạc cũng có cả chục thủy điện nhỏ đã và sắp đi vào hoạt động.

Sông Miện đoạn qua nhà máy thủy điện Sông Miện 6 trong tình trạng tương tự, dòng sông gần như ngừng chảy. Ảnh: Việt Bắc.

Việc ồ ạt phát triển hệ thống bậc thang thủy điện trên cùng 1 dòng sông khiến dòng chảy bị thay đổi, môi trường sinh thái bị phá vỡ. Việc tích nước phát điện cũng gây ra tình trạng không bảo đảm duy trì dòng chảy tối thiểu theo quy định.

Trao đổi với PV, kỹ sư Nguyễn Trọng Phúc - với kinh nghiệm hơn 20 năm vận hành các thủy điện tại miền núi phía Bắc - cho biết, đặc thù sông suối miền núi lưu lượng chảy thấp, nhất là về mùa khô khiến thời gian tích nước lâu, thời gian phát điện ngắn.

"Tích nước từ 10-12 tiếng nhưng có khi chỉ chạy máy phát điện được 3-4 tiếng là hết nước. Trong khi đó, giá bán điện giờ cao điểm thường cao gấp cả chục lần giờ thấp điểm nên nhà máy nào cũng tích để phát điện vào lúc cao điểm", kỹ sư Nguyễn Trọng Phúc nói.

Có thể bạn quan tâm
Lễ hội Xuân Cần Giờ tại Vinhomes Green Paradise có mai trăm tuổi, có khinh khí cầu

Lễ hội Xuân Cần Giờ tại Vinhomes Green Paradise có mai trăm tuổi, có khinh khí cầu

16:00 13/02/2026

Lễ hội Xuân Cần Giờ tại Vinhomes Green Paradise với chủ đề Tết ở thiên đường xanh chính thức khai mạc từ chiều 7-2, phục vụ du khách miễn phí.

Chỉ đạo mới của Thủ tướng về cải cách tiền lương cán bộ, công chức

Chỉ đạo mới của Thủ tướng về cải cách tiền lương cán bộ, công chức

14:00 13/02/2026

Thủ tướng chỉ đạo cải cách tiền lương, tiền thưởng và đa dạng chính sách đãi ngộ đối với cán bộ, công chức, viên chức.

Phú Thọ đồng ý cho UDIDECO sửa chữa cầu sông Lô

Phú Thọ đồng ý cho UDIDECO sửa chữa cầu sông Lô

14:00 13/02/2026

Phú Thọ - Sở Xây dựng vừa có văn bản chấp thuận đơn vị thực hiện thi công sửa chữa, khắc phục hư hỏng công trình cầu sông Lô.

Đề xuất tăng 50% định lượng thịt, cá cho phạm nhân từ tháng 7

Đề xuất tăng 50% định lượng thịt, cá cho phạm nhân từ tháng 7

05:00 13/02/2026

Bộ Công an đề xuất tăng gấp rưỡi lượng thịt, cá, dầu ăn; khám sức khỏe cho phạm nhân mỗi năm một lần... góp phần giúp họ yên tâm, tích cực cải tạo tiến bộ.

Phó Thủ tướng gửi thư khen Công an Quảng Trị chủ trì triệt phá đường dây hàng giả

Phó Thủ tướng gửi thư khen Công an Quảng Trị chủ trì triệt phá đường dây hàng giả

05:00 13/02/2026

Quảng Trị - Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn gửi thư khen Công an tỉnh vì chủ trì, phối hợp triệt phá đường dây buôn bán hàng giả quy mô...

Thống nhất cao trong lựa chọn lập danh sách sơ bộ người ứng cử

Thống nhất cao trong lựa chọn lập danh sách sơ bộ người ứng cử

03:45 13/02/2026

Hội nghị hiệp thương lần thứ hai thể hiện sự thống nhất cao trong việc thảo luận, lựa chọn, thỏa thuận lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng Nhân dân.

Dân xoay sở ra sao khi một số phường ở Cà Mau dừng thu gom rác 3 ngày Tết?

Dân xoay sở ra sao khi một số phường ở Cà Mau dừng thu gom rác 3 ngày Tết?

22:45 12/02/2026

Việc dừng thu gom rác sinh hoạt 3 ngày Tết Nguyên đán tại một số phường ở Cà Mau nhằm tạo điều kiện cho công nhân vệ sinh nghỉ Tết. Tuy nhiên, trước lượng rác phát sinh lớn dịp Tết, nhiều hộ dân cho rằng dễ gây ô nhiễm.

Abbott đồng hành nâng cao sức khỏe người cao tuổi Việt Nam

Abbott đồng hành nâng cao sức khỏe người cao tuổi Việt Nam

22:00 12/02/2026

Hội Thầy thuốc trẻ phối hợp với Abbott triển khai chương trình “Chăm sóc Sức khỏe Người Cao Tuổi - Vì Một Việt Nam Khỏe Mạnh 2026” hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi.

Đóng cửa Cảng Hàng không Quốc tế Liên Khương từ tháng ba đến tháng tám

Đóng cửa Cảng Hàng không Quốc tế Liên Khương từ tháng ba đến tháng tám

21:45 12/02/2026

Bộ Xây dựng quyết định đóng tạm thời Cảng Hàng không Quốc tế Liên Khương từ 0h ngày 4/3/2026 đến 23h59 ngày 25/8/2026 (giờ địa phương) để sửa chữa đường cất hạ cánh, đường lăn.

Co loi xay ra
Co loi xay ra
Du học Nhật Bản, Học bổng Nhật Bản, Việc làm tại Nhật Bản, Dịch vụ ở Nhật Bản, Aishin Hà Nội
Du học Nhật Bản
Thông tin du học
Toyota hiace van, commercial van, campervan, toyota hiace van for sale
Toyota hiace van, commercial van, campervan, toyota hiace van for sale
Toyota hiace van for sale
Commercial van for sale
Campervan for sale
Ống hút giấy, cốc giấy, ly giấy, bát giấy, tô giấy, đĩa giấy
Cốc Giấy Là Gì? Tại sao chúng ta nên sử dụng Cốc Giấy?
Cốc giấy, Ly giấy