Nộp phí bản quyền âm nhạc, chủ quán cà phê muốn có hướng dẫn rõ ràng

Không chỉ VCPMC tham gia quản lý bản quyền âm nhạc

Cùng với việc quy định mới về thu tiền bản quyền âm nhạc có hiệu lực từ ngày 1.7, nhiều chủ quán cà phê, nhà hàng vẫn băn khoăn không chỉ về mức phí mà còn về đơn vị có quyền đứng ra thu.

"Tôi chưa hiểu cụ thể các loại quyền cũng như cách thức thu tiền. Nếu sau này có người đến thu thì căn cứ nào để xác định quán mình đang sử dụng âm nhạc thuộc diện phải trả phí? Tôi nghĩ cần có hướng dẫn rõ ràng hơn", anh Dương Mạnh Quyết, người trực tiếp vận hành một cửa hàng trà sữa tại Cầu Giấy (Hà Nội), chia sẻ.

Một số chủ quán cà phê, nhà hàng chưa biết nộp phí bản quyền âm nhạc cho ai, nộp sao cho đúng. Ảnh: Minh Vũ

Trao đổi với Lao Động, Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh) cho biết đây cũng là băn khoăn của nhiều hộ kinh doanh do chưa phân biệt được quyền tác giả và quyền liên quan khi sử dụng âm nhạc.

Theo luật sư, về mặt pháp lý, các tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan chỉ được đàm phán, cấp phép, thu và phân chia tiền bản quyền trong phạm vi được tác giả hoặc chủ sở hữu quyền ủy quyền.

Hiện Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) là một trong những tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc theo phạm vi được các tác giả, chủ sở hữu quyền ủy quyền.

Tuy nhiên, bên cạnh quyền tác giả còn có quyền liên quan đối với người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình.

Các chủ thể này cũng có thể ủy quyền cho các tổ chức đại diện tập thể khác thực hiện việc cấp phép và thu tiền bản quyền theo quy định của pháp luật.

Các đơn vị có thể là Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam (RIAV), Trung tâm Quyền liên quan đến tác giả Việt Nam (VCA)...

"Việc cơ sở kinh doanh làm việc với tổ chức nào phụ thuộc vào loại quyền đang được khai thác và phạm vi ủy quyền của từng tổ chức, chứ không phải mặc nhiên chỉ làm việc với VCPMC", Luật sư Hoàng Hà phân tích.

Luật sư cũng lưu ý, VCPMC không phải cơ quan quản lý nhà nước nên không có quyền thanh tra hành chính, kiểm tra theo nghĩa cưỡng chế hay xử phạt doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Trong phạm vi được ủy quyền, tổ chức này có quyền làm việc với cơ sở sử dụng âm nhạc, đề nghị ký hợp đồng cấp phép, thu tiền bản quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các tác giả, chủ sở hữu quyền.

Chủ quán có quyền yêu cầu cung cấp hồ sơ trước khi thanh toán

Theo Luật sư Hoàng Hà, khi có người đến làm việc về tiền bản quyền, chủ quán không có nghĩa vụ phải thanh toán ngay nếu chưa được cung cấp đầy đủ căn cứ chứng minh tư cách đại diện.

Về nguyên tắc, tổ chức đại diện quyền tác giả không thể chỉ đến quán và yêu cầu nộp tiền bằng lời nói.

Chủ cơ sở kinh doanh có quyền yêu cầu cung cấp giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý của tổ chức thu; giấy giới thiệu hoặc văn bản ủy quyền của người trực tiếp làm việc; căn cứ chứng minh tổ chức đang đại diện cho nhóm tác giả hoặc chủ sở hữu quyền; danh mục tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình hoặc phạm vi kho nhạc được ủy quyền; phạm vi, thời hạn ủy quyền; biểu mức, phương thức thanh toán; dự thảo hợp đồng cấp phép sử dụng; hóa đơn, chứng từ thu và tài khoản nhận tiền.

Theo quy định tại Nghị định 17/2023/NĐ-CP, các tổ chức đại diện tập thể cũng phải công khai thông tin về tên tác giả, chủ sở hữu quyền, tên tác phẩm, đối tượng quyền liên quan, phạm vi ủy quyền, hiệu lực hợp đồng ủy quyền, hoạt động cấp phép, thu và phân chia tiền bản quyền.

Luật sư Hoàng Hà, đoàn Luật sư TPHCM. Ảnh: Nhân vật cung cấp

"Nếu tổ chức không chứng minh được tư cách đại diện và phạm vi ủy quyền, chủ quán có quyền chưa thanh toán ngay, yêu cầu làm việc bằng văn bản để tránh trả nhầm, trả trùng hoặc trả cho người không có quyền thu", Luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.

Theo luật sư, nếu phát sinh tranh chấp, các bên trước hết nên yêu cầu tổ chức thu chứng minh tư cách đại diện, phạm vi ủy quyền, danh mục tác phẩm và căn cứ tính phí. Trường hợp không đạt được thống nhất, các bên có thể thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện ra tòa án để xác định quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.