Nơi bảo tồn 40 giống lúa mùa quý hiếm, có giống gần như thất truyền
Kiên Giang – Ông Lê Quốc Việt (Tư Việt, 59 tuổi, Thị trấn Minh Lương, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang) đã bảo tồn 40 giống lúa mùa quý hiếm, có giống gần như thất truyền như: Thần Nông 5 (IR5), Thần Nông 8 (IR8), Tào Hương, Châu Hồng Vỏ, Sa Quay, Một Bụi, Móng Chim Rơi và Nàng Thơm cồn Vĩnh Quới (nguồn gốc Nàng Thơm chợ Đào)…
Ông Tư Việt cho biết, với 2,5ha đất, ông trồng tất cả các loại lúa mùa bản địa của miền Tây gần như đã thất truyền. Mục đích là tạo ra nông sản sạch và lưu giữ lúa mùa cho thế hệ hôm nay biết về ngày xưa.
Ông Lê Quốc Việt bảo tồn 40 giống lúa mùa quý hiếm, có giống gần như thất truyền. Ảnh: Tạ QuangTheo ông Tư Việt, những năm 1990, cây lúa mùa ở quê ông gần như vắng bóng. Mong muốn giữ lại cây lúa từng nuôi sống ông cha và một phần đời mình, ông luôn ấp ủ một ngày sẽ bảo tồn nguồn giống và văn hóa lúa mùa.
Năm 2011, ông Tư Việt bắt đầu hiện thực hóa ước mơ của mình. Ban đầu, ông lặn lội đi sưu tầm nông cụ xưa liên quan đến canh tác lúa mùa. Tiếp đó, ông tìm đến Trường Đại học Cần Thơ, tìm lại thầy cô, bạn bè và đến các viện nghiên cứu trong nước tìm những giống lúa mùa như chim rơi, ba bụi, một bụi, nếp than, nếp huyết lươn… rồi đem về trồng.
Nhiều sản phẩm lúa mùa của ông đạt chứng nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh. Ảnh: Tạ QuangSau nhiều năm vất vả, đến nay, ông tìm được 40 giống lúa mùa quý hiếm, có giống gần như thất truyền như Thần Nông 5 (IR5), Thần Nông 8 (IR8), Tào Hương, Châu Hồng Vỏ, Sa Quay, Một Bụi, Móng Chim Rơi và Nàng Thơm cồn Vĩnh Quới... (nguồn gốc Nàng Thơm chợ Đào)…
“Nhiều năm qua, tôi đã trồng được 40 giống lúa mùa. Giống nào thấy phát triển được, tôi sẽ nhân nó lên, giống không đạt, tôi gửi lại nguồn gen cho trường đại học trữ đông lưu giữ để không bị mất giống”, ông Tư Việt chia sẻ.
Hiện ông đã phục tráng được một số giống lúa mùa cho chất lượng gạo rất tốt để xuất bán ra thị trường như: Chim Rơi, Ba Bụi, Trắng Tép, Tàu Hương, Châu Hồng Vỏ… Trong đó, sản phẩm lúa mùa Móng Chim Rơi, Móng Chim Vàng đạt chứng nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh. Bên cạnh đó, ông còn đang nghiên cứu cấy hai giống lúa dẻo và mềm cơm là Tào Hương và Nàng Thơm cồn Vĩnh Quới.
Những nông cụ xưa liên quan đến canh tác lúa mùa được ông sưu tầm. Ảnh: Tạ Quang“Điển hình như giống lúa Ba Bụi được tôi phục tráng thành công và bán ra thị trường. Đây là giống lúa mùa truyền thống được ông bà mình xếp vào hàng ngon cơm trong những năm thập niên 1970 - 1980 nhưng đã thất truyền hơn 30 năm. Tôi đã phục hồi lại được từ năm 2017 và liên kết với tổ hợp tác lúa mùa Vĩnh Quới trồng theo mô hình lúa mùa - tôm càng xanh - dừa.
Mỗi năm chỉ trồng 1 vụ đồng thời với vụ tôm càng xanh. Sau khi thu hoạch lúa vào đầu tháng 11, tháng 12 âm lịch và tôm càng xanh, người dân tiếp tục nuôi thêm vụ tôm sú nước mặn nên không sử dụng bất kì loại phân thuốc nào. Giống ngon ở môi trường đặc biệt với cách trồng truyền thống, chắc chắn sẽ tạo ra sản phẩm hảo hạng”, ông Tư Việt phấn khởi nói.
Không chỉ bảo tồn giống lúa, ông Tư Việt còn nỗ lực phục dựng, tái hiện lại nền văn hóa gắn với cây lúa mùa, từ chuyện gieo mạ, nhổ mạ, cấy mạ bằng nọc, gặt lúa rồi đập lúa trên đồng, ví bồ chứa lúa...
Các nông cụ được ông sắp xếp gọn gàng để cho mọi người chiêm ngưỡng. Ảnh: Tạ QuangGiờ đây, nhà ông Tư Việt là điểm đến của nhiều du khách, học sinh, sinh viên và nhà nghiên cứu.
Đối với học sinh, sinh viên thì đến để nghe ông kể chuyện lúa mùa, để nhìn đồng lúa mùa khác với lúa 3 vụ, lúa cao sản bây giờ ra sao. Nhiều du khách thì chọn thuê phòng nghỉ nơi này với “giá nông dân” để ngủ lại qua đêm, trải nghiệm cuộc sống dân dã nơi đây.
Bên cạnh đó, hằng năm, nhiều giáo sư, tiến sĩ, sinh viên tìm đến cánh đồng của ông để thực nghiệm, nghiên cứu về lúa mùa. Hơn 3.000m2 đất cũng đang được bao lưới, trồng trẻ hóa lại 800 giống lúa mùa tồn trữ trong ngân hàng giống Svalbard.
Đặc biệt, tháng 6.2023, ông Tư Việt thành lập HTX trồng lúa mùa với gần 30 thành viên tại một vùng đất cồn gần cửa sông Cái Lớn, Cái Bé. Sau vụ lúa mùa thì nuôi tôm càng xanh, độ mặn cao chuyển sang nuôi tôm sú. Đến nay, HTX đã trồng được 22/40 ha. Nhiều nông dân cố cựu phấn khởi bảo nhau rằng, nhờ ông Tư Việt mà văn hóa lúa mùa tưởng bị lãng quên đã dần hồi sinh, trỗi dậy.
TP Hồ Chí Minh sẽ cấp giấy chứng nhận đầu tư trong 15 ngày theo cơ chế đặc biệt
23:45 11/04/2026Hồ sơ bao gồm văn bản đề nghị thực hiện dự án, trong đó cam kết đáp ứng các điều kiện về xây dựng, bảo vệ môi trường, chuyển giao công nghệ, phòng cháy chữa cháy.
Quảng Ninh yêu cầu thu hồi nợ thuế tại hai dự án 16 nghìn tỷ đồng của FLC
16:45 11/04/2026UBND tỉnh Quảng Ninh vừa yêu cầu các sở, ngành liên quan rà soát, xử lý dứt điểm những tồn đọng tại 2 dự án lớn của Tập đoàn FLC trên địa bàn, trong đó nhấn mạnh việc thu hồi các khoản nợ thuế, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và nghĩa vụ tài chính còn tồn đọng với ngân sách Nhà nước.
Giá vàng hôm nay 8/4/2026 chịu sức ép trước hạn chót của Mỹ với Iran, áp lực trong ngắn hạn không làm thay đổi các động lực dài hạn
01:45 11/04/2026Giá vàng hôm nay 8/4/2026 giảm nhẹ trước hạn chót Mỹ đặt ra với Iran, thị trường chịu áp lực từ USD mạnh và căng thẳng địa chính trị. Tuy nhiên, những yếu tố bất lợi ngắn hạn này được cho là không làm thay đổi các động lực mang tính cấu trúc đã hỗ trợ kim loại quý tăng mạnh trong những năm gần đây.
Ổn định giá cát trong bối cảnh nguồn cung khó khăn
23:45 10/04/2026Thời gian gần đây, giá cát xây dựng biến động do nguồn cung gặp khó. Cơ quan chức năng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường, bảo đảm tiến độ các công trình.
Phiên họp 56 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Cập nhật kịch bản điều hành vĩ mô
23:45 10/04/2026Chủ tịch Quốc hội cho rằng giải pháp điều hành của Chính phủ thời gian tới phải quyết liệt và thực tế, tránh tình trạng luật ban hành phải chờ nghị định, nghị định ban hành phải chờ thông tư.
OPEC+ tiếp tục tăng sản xuất dầu
23:45 10/04/2026Các nước sản xuất dầu hàng đầu thế giới tăng sản lượng hai tháng liên tiếp, trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông kéo dài.
Tiêu thụ điện vượt 1 tỷ kWh, áp lực nguồn cung gia tăng
23:00 09/04/2026Nắng nóng xuất hiện từ cuối tháng 3 đã đẩy nhu cầu điện tăng vọt sớm hơn mọi năm. Trong khi phụ tải tiếp tục leo thang, nhiều dự án nguồn điện chậm tiến độ, Bộ Công Thương cho biết nguy cơ áp lực cung ứng gia tăng và không loại trừ khả năng tiếp tục sửa Quy hoạch điện VIII điều chỉnh để thích ứng với mục tiêu tăng trưởng cao.
Đà Nẵng hướng tới siêu đô thị biển, hạt nhân tăng trưởng miền Trung
22:00 07/04/2026Việc hợp nhất Quảng Nam và Đà Nẵng mở ra cơ hội hình thành một siêu đô thị biển mang tầm quốc tế, đóng vai trò cửa ngõ giao thương của Việt Nam với khu vực châu Á-Thái Bình Dương
Sản lượng than và điện quý 1 của Quảng Ninh tăng vượt kịch bản
10:45 07/04/2026Việc đảm bảo an ninh năng lượng thông qua sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành than và điện đã trở thành điểm tựa vững chắc, thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế địa phương vượt qua các 'gió ngược' từ quốc tế.
