Nguy cơ đại dịch mới từ virus cúm gia cầm

09:20 10/07/2024

Giới khoa học ngày càng lo ngại những lỗ hổng trong giám sát mầm bệnh cúm gia cầm có thể khiến thế giới "chậm vài bước" trước một đại dịch mới.

Nhiều nhà nghiên cứu đã theo dõi phân nhóm mới của bệnh cúm A/H5N1 ở các loài chim di cư kể từ năm 2020. Tuy nhiên, họ cho rằng sự lây lan của virus sang 129 đàn bò sữa khắp 12 bang Mỹ hiện nay báo hiệu các thay đổi rõ rệt. Những thay đổi này có thể đưa virus đến gần hơn với tương lai lây truyền cho con người.

"Nó gần giống với một đại dịch đang diễn ra chậm rãi. Hiện nay, mối đe dọa khá thấp, nhưng điều đó có thể thay đổi trong tích tắc, tương tự như Covid-19", Scott Hensley, giáo sư vi sinh vật học tại Đại học Pennsylvania, cho biết.

Đơn cử, công tác giám sát bò sữa liên bang Mỹ hiện chỉ giới hạn trong việc xét nghiệm đàn bò trước khi vận chuyển qua biên địa giới hành chính. Việc xét nghiệm giữa từng khu vực cũng không nhất quán. Công tác sàng lọc người tiếp xúc với gia súc rất hạn chế, theo giới chức và chuyên gia đại dịch.

"Chúng ta cần xác định trang trại nào có ca dương tính cúm, bao nhiêu ca, mức độ lây lan của virus, một con bò mắc bệnh trong bao lâu, đường lây truyền chính xác là gì", Ron Fouchier, chuyên gia virus học thuộc Trung tâm Y tế Erasmus ở Rotterdam, nhận định.

Tương tự, tiến sĩ Jeanne Marrazzo, giám đốc Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Mỹ, cho biết việc giám sát lâm sàng đối với virus "rất rất hạn chế". Bà nhận định mạng lưới sàng lọc của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ khá thụ động, cho rằng Bộ Nông nghiệp Mỹ chủ động trong việc xét nghiệm đàn bò, nhưng không công khai trang trại nào bị ảnh hưởng. Một số chuyên gia nhận định các cơ quan y tế động vật và con người có cách phản ứng khác nhau với tình hình. Điều này có thể cản trở phản ứng tổng thể.

Thực tế, một số đại dịch, trong đó có Covid-19 xuất hiện kèm rất ít dấu hiệu cảnh báo. Trong đại dịch cúm cuối gần nhất (H1N1 năm 2009), virus ban đầu chỉ lây lan trong quần thể động vật vài năm liền. Điều này giống với hoạt động của H5N1 ở thời điểm hiện tại.

Mỹ đã ghi nhận ba ca xét nghiệm dương tính cúm H5N1 kể từ cuối tháng 3. Người bệnh từng tiếp xúc với đàn bò nhiễm virus, gặp các triệu chứng nhẹ. Mexico báo cáo một ca nhiễm chủng H5 riêng biệt, chưa từng thấy ở người. Bệnh nhân này không tiếp xúc với động vật. Các trường hợp lẻ tẻ khác xuất hiện tại Ấn Độ, Trung Quốc và Australia, gây ra bởi các chủng khác nhau.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết nguy cơ nhiễm H5N1 ở người vẫn thấp, hiện chưa có bằng chứng virus lây lan trong cộng đồng. Bệnh đã có vaccine ngăn ngừa (dù số lượng hạn chế) và thuốc Tamiflu để điều trị. Nhiều hãng dược sở hữu sẵn dây chuyền sản xuất quy mô lớn các loại kit xét nghiệm cúm, phương pháp điều trị và vaccine nếu cần, Wenqing Zhang, người đứng đầu cơ quan xử lý bệnh cúm của WHO, cho biết.

Theo Richard Hatchett, giám đốc điều hành Liên minh Đổi mới Chuẩn bị Đại dịch (CEPI), rủi ro là đủ lớn để các nước chuẩn bị cho kịch bản virus cúm gia cầm lây lan ở người. Liên minh đã hành động sớm trong công tác phát triển vaccine Covid-19 và đang đàm phán với các đối tác nghiên cứu vaccine H5N1. CEPI đặt mục tiêu tạo một thư viện vaccine nguyên mẫu cho các mầm bệnh có khả năng gây ra đại dịch. Điều này giúp các hãng dược bắt đầu sản xuất quy mô lớn và phân phối vaccine cần thiết trong vòng 100 ngày kể từ khi dịch bùng phát.

Các nước chuẩn bị sẵn sàng

Một số quốc gia đang thực hiện các bước đầu tiên nhằm bảo vệ người dân trước nguy cơ lây nhiễm H5N1. Mỹ và châu Âu mua sẵn vaccine "dự phòng đại dịch", có thể sử dụng cho nhóm nguy cơ cao, gồm công nhân tại nông trại hoặc chuyên gia làm việc ở phòng thí nghiệm. Phần Lan là nước đầu tiên tiêm chủng cúm gia cầm.

Dù vậy, việc mở rộng các chiến dịch tiêm phòng cũng rất phức tạp. Các nhà sản xuất vaccine "dự phòng đại dịch" vẫn phải sản xuất vaccine cúm mùa. Tuy nhiên, họ không thể xử lý cả hai vaccine cùng một lúc. Hầu hết vaccine cúm được sản xuất bằng cách sử dụng virus nuôi trong trứng, cần 6 tháng mới ra đời.

Mỹ đang đàm phán với Moderna để sử dụng công nghệ mRNA, giúp điều chế vaccine dự phòng đại dịch một cách nhanh chóng hơn.

Tất cả chuyên gia đều thừa nhận cần hành động nhanh chóng để ngăn chặn mối đe dọa, nhưng không phản ứng thái quá khiến cộng đồng hoang mang.

"Chúng tôi muốn đưa ra cảnh báo thận trọng, nhưng không khiến cộng đồng có cảm giác tận thế sắp đến", Wendy Barclay, chuyên gia virus tại Đại học Hoàng gia London, cố vấn Cơ quan An ninh Y tế Anh về cúm gia cầm, nói.

Thục Linh (Theo Reuters)

Có thể bạn quan tâm
Kỳ vọng những mô hình sáng tạo mới từ Thành Đoàn TP.HCM

Kỳ vọng những mô hình sáng tạo mới từ Thành Đoàn TP.HCM

19:30 24/01/2024

Ban bí thư Trung ương Đoàn đã làm việc với Thành Đoàn TP.HCM về hoạt động Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Năm thanh niên tình nguyện 2024 vào chiều 24-1.

Biết gì về độc tố chết người trong cá nóc?

Biết gì về độc tố chết người trong cá nóc?

06:10 22/08/2023

Nhiều người nhập viện, tử vong vì ngộ độc cá nóc Gần đây nhất, một người tử vong và 2 người phải nhập viện khẩn sau khi ăn cá nóc. Theo VOV, vào khoảng 17h ngày 19/8, ông B.Đ.L. (41 tuổi), ông T.P.B. (46 tuổi) và ông Ng.X.H (TP. Hà Tiên, Kiên Giang) tổ chức nhậu trên tàu đánh cá đang neo đậu ngoài khơi thuộc vùng biển Nam Du, trong đó có món cá nóc. Đến khoảng 1h sáng ngày 20/8, ông Ng. X. H bị co giật và sau đó tử vong. Ông L và ông B cũng có...

Chợ nổi: thay đổi hay lụi tàn?

Chợ nổi: thay đổi hay lụi tàn?

08:00 09/04/2023

Những chợ nổi còn sót lại của Đồng bằng sông Cửu Long như Cái Răng (Cần Thơ), Cái Bè (Tiền Giang) cũng ngày càng đìu hiu và có nguy cơ lụi tàn.

Lễ cúng dòng họ của người Mông trắng - Di sản Phi vật thể Quốc gia

Lễ cúng dòng họ của người Mông trắng - Di sản Phi vật thể Quốc gia

08:50 05/11/2023

Người Mông quan niệm ngày được chọn để tổ chức Lễ Dù su là ngày xấu trong năm nên cần làm lễ cúng để cầu may, giải hạn, xua đi những điều xấu, không may mắn, rủi ro của năm.

Ăn cá chình ở nhà hàng, 8 người nhập viện cấp cứu

Ăn cá chình ở nhà hàng, 8 người nhập viện cấp cứu

11:10 18/07/2023

Sau khi ăn cá chình ở một nhà hàng tại huyện Phúc Thọ, Hà Nội, 8 người phải nhập viện cấp cứu, trong đó 3 ca nặng đang được điều trị tại Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai.

Bệnh viện Nhi Đồng 2 trở thành trung tâm ghép tạng hàng đầu tại Việt Nam

Bệnh viện Nhi Đồng 2 trở thành trung tâm ghép tạng hàng đầu tại Việt Nam

12:30 31/05/2023

Hiện TP.HCM có 3 bệnh viện chuyên về nhi khoa là Bệnh viện Nhi Đồng 1, Bệnh viện Nhi Đồng 2 và Bệnh viện Nhi Đồng TP. Trong đó, Bệnh viện Nhi Đồng 2 được giao nhiệm vụ sẽ phát triển chuyên sâu về lĩnh vực ghép tạng.

Lễ hội Làng nghề huyện Phú Xuyên: Tôn vinh di sản của địa phương

Lễ hội Làng nghề huyện Phú Xuyên: Tôn vinh di sản của địa phương

11:00 25/10/2023

Phú Xuyên được mệnh danh là “huyện nghề” với 154/154 làng có nghề, trong đó có 43 làng được thành phố Hà Nội công nhận làng nghề truyền thống.

Nghệ An: Đặc sắc Lễ hội đường phố 'Lung linh miền di sản”

Nghệ An: Đặc sắc Lễ hội đường phố 'Lung linh miền di sản”

06:30 06/08/2023

Lễ hội có sự tham gia của hơn 1.000 diễn viên, nghệ nhân đến từ 18 đoàn nghệ thuật quần chúng các tỉnh, thành; 19 câu lạc bộ dân ca ví, giặm của Nghệ An, Hà Tĩnh; một số nhóm nhảy, vũ đoàn...

Khi sở văn hóa cũng phải hầu tòa

Khi sở văn hóa cũng phải hầu tòa

09:00 03/08/2023

Tòa án nhân dân TP Hà Nội vừa bác yêu cầu của Công ty Vietart trong phiên xử sơ thẩm vụ kiện Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội. Nhưng đây vẫn là điểm sáng khi doanh nghiệp đưa cơ quan công quyền ra tòa.

Co loi xay ra
Co loi xay ra