Ngày đầu năm mới, nhớ Nguyễn Thái Học và tinh thần bất diệt của khởi nghĩa Yên Bái

16:50 10/02/2024

Mùng 1 Xuân Giáp Thìn, nhằm đúng 10.2.2024 dương lịch, là ngày kỉ niệm 94 năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái đầy bi tráng.

Cách đây 94 năm, vào đêm 9 rạng sáng 10.2.1930, một cuộc nổi dậy bằng vũ trang đã nổ ra tại Yên Bái do Việt Nam Quốc dân Đảng tổ chức, lãnh đạo nhằm lật đổ chính quyền thuộc địa của Pháp để xây dựng một nước Việt Nam độc lập, mở đầu cho hàng loạt các cuộc bạo động chống Pháp tại nhiều địa phương thuộc miền Bắc nước ta.

Cuộc khởi nghĩa do Nguyễn Thái Học (SN 1902) - lãnh tụ của Việt Nam Quốc dân Đảng, nhà yêu nước kiên trung, bất khuất khởi xướng và lãnh đạo. Còn phó tướng là Phó Đức Chính (SN 1907).

Với phương châm "Không thành công cũng thành nhân”, khởi nghĩa Yên Bái đã có ảnh hưởng sâu sắc đến phong trào giải phóng dân tộc trên phạm vi cả nước và toàn Đông Dương thời điểm đó.

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, cuộc khởi nghĩa đã thất bại. Các thành viên chủ chốt bị truy nã gắt gao, giam cầm và hành hình.

Nguyễn Thái Học và Phó Đức Chính cùng 11 người khác bị áp giải từ Hà Nội lên Yên Bái xử trảm sáng sớm 17.6.1930. Trước đó, cùng với hình thức trên, thực dân Pháp đã hành hình 4 người khác vào ngày 8.5.1930.

Những phương châm bất diệt và chân dung 2 thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Bên trái là Nguyễn Thái Học, bên phải là Phó Đức Chính. Ảnh: LN.

Dù thất bại, nhưng sự hy sinh quả cảm, hiên ngang, bất khuất của 17 nghĩa sĩ năm đó đã trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tô thắm thêm trang sử oanh liệt đánh giặc ngoại xâm của dân tộc ta và là niềm tự hào của nhân dân các dân tộc tỉnh Yên Bái.

Để ghi nhớ những năm tháng oanh liệt, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) đã cấp bằng công nhận Khu di tích mộ Nguyễn Thái Học và các chiến sĩ hi sinh trong cuộc khởi nghĩa Yên Bái là Di tích lịch sử cấp quốc gia vào ngày 5.3.1990 theo Quyết định số 117/ VH-QĐ.

Phác thảo chân dung anh hùng Nguyễn Thái Học và vợ là bà Nguyễn Thị Giang (cô Giang). Ảnh tư liệu

Những ngày đầu xuân mới Giáp Thìn, đến thăm Khu di tích lịch sử cấp quốc gia mộ Nguyễn Thái Học và các chiến sĩ hy sinh trong cuộc Khởi nghĩa Yên Bái trong quần thể Công viên Yên Hòa, thành phố Yên Bái, mỗi chúng ta như được nhắc nhớ một khúc tráng ca trong lịch sử để càng trân trọng sự nghiệp giải phóng giành độc lập vĩ đại của dân tộc.

Trong tiết trời se lạnh, không gian ngập tràn sự tươi mới, những câu nói bất hủ "Không thành công cũng thành nhân" và "Chết vì Tổ quốc chết vinh quang" cứ văng vẳng bên tai, thêm thôi thúc những người trẻ càng phải cố gắng hơn nữa để học hành, xây dựng quê hương, đất nước.

Ngay giữa trung tâm khuôn viên Khu di tích, nổi bật là cụm tượng đài Nguyễn Thái Học và các đồng chí như Nguyễn Thái Học, Nguyễn Khắc Nhu, Phó Đức Chính, Ngô Hải Hoằng (cai Hoằng) và bà Nguyễn Thị Giang - một trong số ít nữ đảng viên của Việt Nam Quốc dân Đảng.

Du khách chụp ảnh lưu niệm tại khu vực tượng đài nằm chính trong khuôn viên Công viên Yên Hoà. Ảnh: LN

Phía sau cụm tượng đài là nhà tưởng niệm trưng bày các tư liệu về cuộc Khởi nghĩa Yên Bái, thân thế các liệt sĩ. Bên trái tượng đài là khu mộ rộng gần 100 m2. Bên phải là một khối hình ốp đá hoa cương đen mô phỏng lưỡi máy chém, mặt trên ghi câu thơ của Nguyễn Thái Học đọc trước khi lên máy chém: "Chết vì Tổ quốc, chết vinh quang”.

Bao quanh phần mộ là 17 cột trụ to, tròn, cao tượng trưng cho 17 chiến sĩ được nối với nhau bằng một vòng tròn khuyết với dòng chữ là câu nói nổi tiếng của Nguyễn Thái Học: "Không thành công cũng thành nhân”.

Bài thơ của Louis Aragon ca ngợi về cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Ảnh: LN.

Ở giữa khu tượng đài và khu mộ là một tấm bia cách điệu với dòng chữ vàng ghi lời của nhà thơ cộng sản Pháp Louis Aragon sáng tác tháng 6.1930 sau cuộc Khởi nghĩa Yên Bái:

“Yên Bái

Đây là điều nhắc nhở ta rằng

Không thể bịt miệng một dân tộc

Mà người ta không thể khuất phục

Bằng lưỡi kiếm của đao phủ”.

Theo tìm hiểu của PV, phần tượng đài chính trong khu tưởng niệm có diện tích bệ tượng 56m2, gồm 5 nhân vật: Nguyễn Thái Học, Nguyễn Khắc Nhu, Phó Đức Chính, Nguyễn Thị Giang và Ngô Hải Hoằng.

Trong nhóm tượng có hai người không bị xử chém là Nguyễn Khắc Nhu, tuẫn tiết trong nhà giam khi bị thực dân Pháp bắt, và Nguyễn Thị Giang, thường gọi là Cô Giang, vợ của Nguyễn Thái Học.

Khi Nguyễn Thái Học bị Pháp bắt, bà cải trang thành đàn ông đi đến pháp trường chứng kiến sự hy sinh của các liệt sĩ, sau đó bà lẳng lặng quay về dùng khẩu súng ngắn của chồng tặng để tuẫn tiết theo chồng.

Có thể bạn quan tâm
Xét xử nhóm khủng bố ở Đắk Lắk: Nữ đối tượng cầm đầu khai quá trình gây dựng lực lượng, chuẩn bị vũ khí

Xét xử nhóm khủng bố ở Đắk Lắk: Nữ đối tượng cầm đầu khai quá trình gây dựng lực lượng, chuẩn bị vũ khí

18:50 16/01/2024

Tại phiên tòa, hai bị cáo đóng vai trò cầm đầu đã khai nhận về quá trình xây dựng lực lượng, chuẩn bị vũ khí, tổ chức họp bàn tấn công vào trụ sở 2 xã thuộc huyện Cư Kuin (Đắk Lắk) và cướp đi sinh mạng của 9 người.

Cá sấu sổng chuồng ở Rạch Giá, qua 4 ngày chưa bắt lại được

Cá sấu sổng chuồng ở Rạch Giá, qua 4 ngày chưa bắt lại được

07:20 17/10/2023

Vụ cá sấu sổng chuồng ra ngoài hồ nước công viên văn hóa An Hòa (phường An Bình, TP Rạch Giá), hiện vẫn chưa bắt được 4 con còn lại. Cơ quan chức năng giờ phải thả vịt làm mồi nhử và... chờ cá cắn câu.

Việt Nam kiên quyết đấu tranh phòng, chống di cư trái phép

Việt Nam kiên quyết đấu tranh phòng, chống di cư trái phép

20:00 06/04/2023

Theo Bộ Ngoại giao, Việt Nam chủ trương tạo thuận lợi cho di cư hợp pháp, an toàn và trật tự, đồng thời kiên quyết đấu tranh phòng, chống di cư trái phép, đưa người di cư trái phép và mua bán người.

Thái Lan truy tìm ống thép chứa chất phóng xạ nguy hiểm bị mất tích

Thái Lan truy tìm ống thép chứa chất phóng xạ nguy hiểm bị mất tích

16:30 16/03/2023

Một người bình thường nếu tiếp xúc với chất phóng xạ bị mất tích này có thể bị bỏng nặng và phơi nhiễm phóng xạ tương đương với việc chiếu 10 tia X mỗi giờ.

10 người thiệt mạng trong các cuộc đụng độ ở miền Nam Cộng hòa Chad

10 người thiệt mạng trong các cuộc đụng độ ở miền Nam Cộng hòa Chad

13:00 28/05/2023

Bạo lực bùng phát hôm 25/5, khi một thiếu niên dắt đàn gia súc lên cánh đồng của một nông dân, dẫn đến ẩu đả khiến đứa trẻ thiệt mạng. Cha mẹ thiếu niên này sau đó đã giết hại 9 nông dân để trả thù.

Phương Tây gây áp lực với chính quyền đảo chính Niger

Phương Tây gây áp lực với chính quyền đảo chính Niger

21:20 04/08/2023

Sau lời kêu gọi khôi phục trật tự hiến pháp của Tổng thống bị lật đổ ở Niger ông Mohamed Bazoum, ngày 4-8, Hà Lan tuyên bố cắt hợp tác cấp nhà nước với chính quyền tiến hành đảo chính ở Niger.

Du khách mong muốn Cần Thơ khai thác du lịch từ kênh, rạch ra sông lớn

Du khách mong muốn Cần Thơ khai thác du lịch từ kênh, rạch ra sông lớn

07:20 04/09/2023

TP Cần Thơ được biết đến như một đô thị vùng sông nước, tạo nên nét đặc trưng riêng và cũng là thế mạnh để phát triển du lịch đường...

Các đoàn xe Wagner rời Belarus sau tin ông Prigozhin gặp nạn

Các đoàn xe Wagner rời Belarus sau tin ông Prigozhin gặp nạn

16:50 24/08/2023

Sau khi máy bay chở ông trùm Yevgeny Prigozhin bị rơi, các đoàn xe chiến đấu của nhóm lính đánh thuê Wagner đã rời Belarus.

Ngoại trưởng Mỹ trông chờ 'chuyến thăm lịch sử' của Tổng thống Biden đến Việt Nam

Ngoại trưởng Mỹ trông chờ 'chuyến thăm lịch sử' của Tổng thống Biden đến Việt Nam

06:10 02/09/2023

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nhấn mạnh sự trân trọng quan hệ song phương, trông chờ vào chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Joe Biden để 'cùng lên kế hoạch cho tương lai chung'.

Co loi xay ra
Co loi xay ra