Nét đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước

10:30 16/05/2024
Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua chống Mỹ cứu nước lần thứ 4 (ngày 30.12.1966). Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Những ngày tháng 5 lịch sử, với nhiều hoạt động thi đua yêu nước sôi nổi, cả đất nước lại nhớ về Bác Hồ kính yêu - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, tưởng nhớ và kỷ niệm 134 năm ngày sinh của Người (19.5.1890 - 19.5.2024). Trong suốt cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên quan tâm, chăm lo, động viên sức mạnh toàn dân tộc, lôi cuốn toàn Đảng, toàn quân và toàn dân hăng hái tham gia vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ đất nước.

Tạo sức lan tỏa cho các phong trào thi đua

Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là người Việt Nam đầu tiên nêu lên và gắn kết một cách tài tình giữa yêu nước với thi đua, chỉ ra mối quan hệ bản chất giữa hai phạm trù, hai thành tố này với nhau. Chính điều này đã tạo cho phong trào thi đua yêu nước tinh thần mạnh mẽ, bền vững và luôn gắn liền với sự phát triển của dân tộc.

Từ quá trình hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thấy mối quan hệ chặt chẽ, sự cần thiết phải gắn kết giữa yêu nước và thi đua. Theo Người, thi đua phải xuất phát từ tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc, trách nhiệm công dân với ý chí phấn đấu và phát huy sức mạnh cả vật chất lẫn tinh thần. Thi đua không chỉ là hoạt động tích cực và sáng tạo trong lao động sản xuất, chiến đấu…, mà còn là hoạt động tư tưởng và tinh thần, là biểu hiện của lòng yêu nước, của tình cảm đối với Tổ quốc, quê hương.

Người nhấn mạnh: “Thi đua lấy tinh thần yêu nước làm gốc”[1] sẽ làm cho phong trào thi đua của nhân dân ta có sức mạnh tinh thần vô cùng mạnh mẽ, lâu bền, phát triển không ngừng, gắn liền với sự phát triển của dân tộc. Ngược lại, “yêu nước phải tỏ ra trong công việc thực tế, trong Thi đua ái quốc”[2], không yêu nước suông. Người còn giải thích: “Thi đua là một cách yêu nước thiết thực và tích cực”[3], thi đua sẽ bồi dưỡng và phát huy tinh thần yêu nước của dân tộc.

Khơi dậy tinh thần yêu nước

Bản chất của mối quan hệ giữa thi đua và yêu nước luôn được đặt ra một cách thường xuyên, trực tiếp và do vậy, khi tổ chức phong trào thi đua phải nhất thiết dựa trên và nhằm khơi dậy tinh thần yêu nước. Dù có thể cần phải tính đến các yếu tố khác, các động lực khác, kể cả động lực lợi ích vật chất trong tổ chức phong trào thi đua, nhất là trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay, nhưng động lực chính trị - tinh thần, mà cốt lõi nhất là tinh thần yêu nước phải luôn là động lực cơ bản, chi phối và quyết định.

Thực tiễn cho thấy, để có một phong trào thi đua được tất cả các tầng lớp dân cư tham gia, vấn đề hàng đầu đặt ra là cần tìm được điểm tương đồng, điểm chung vừa đáp ứng lợi ích đa dạng, nhiều mặt của mỗi thành viên, vừa đảm bảo lợi ích tối cao của dân tộc. Lòng yêu nước chính là điểm chung đó.

Khi phát động phong trào thi đua yêu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ chú trọng lợi ích của xã hội, của đất nước, mà còn kết hợp hài hòa, chặt chẽ với lợi ích cá nhân. Người căn dặn: “Thi đua ái quốc là ích lợi cho mình, cũng ích lợi cho gia đình mình và ích lợi cho làng, cho nước, cho dân tộc”.

Việc gắn thi đua với yêu nước và yêu nước với thi đua, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tạo cho phong trào thi đua yêu nước của nhân dân ta mang bản sắc của dân tộc Việt Nam, đó là gắn liền tư tưởng, tinh thần với hành động thực tiễn, nói đi đôi với làm. Đây chính là một trong những biểu hiện sinh động của nét đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước.

Qua các phong trào thi đua ái quốc, lòng yêu nước của quần chúng nhân dân được khơi dậy, bồi đắp và phát huy, biến ý chí của mỗi người dân thành hành động cụ thể, thiết thực trong lao động sản xuất, chiến đấu, học tập và công tác với những thành tựu to lớn và thắng lợi vẻ vang.

*PGS.TS Nguyễn Đình Bắc - Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng

Tài liệu tham khảo

[1]. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, Nxb CTQG, Hà Nội 2002, tr. 307.

[2]. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, Nxb CTQG, Hà Nội 2002, tr. 302.

[3]. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, Nxb CTQG, Hà Nội 2002, tr. 473.

Có thể bạn quan tâm
Mưa to kéo dài ở Bà Rịa - Vũng Tàu làm Quốc lộ 51 bị ngập sâu

Mưa to kéo dài ở Bà Rịa - Vũng Tàu làm Quốc lộ 51 bị ngập sâu

20:10 08/09/2023

Bà Rịa - Vũng Tàu - Trận mưa rất lớn trong thời gian dài làm nhiều tuyến đường, trong đó có cả Quốc lộ 51, đoạn qua thị xã Phú...

Triển khai các hoạt động chăm lo người lao động nhân Tháng Công nhân

Triển khai các hoạt động chăm lo người lao động nhân Tháng Công nhân

11:30 15/05/2023

Liên đoàn Lao động huyện Phú Bình ( Thái Nguyên ) vừa tổ chức Chương trình hưởng ứng Tháng Công nhân và Tháng hành động về an toàn vệ sinh...

Nữ sinh tử vong khi rơi từ tầng 8 chung cư ở Nha Trang

Nữ sinh tử vong khi rơi từ tầng 8 chung cư ở Nha Trang

16:50 04/10/2023

Chiều 4/10, đại diện công ty CP Tập đoàn Đầu tư P.H - chủ đầu tư chung cư P.H Nha Trang, xác nhận một học sinh lớp 8 vừa tử vong sau khi rơi từ tầng 8 chung cư của tòa nhà này. Khoảng 14h cùng ngày, người dân sinh sống tại chung cư P.H Nha Trang (phường Vĩnh Trường) nghe tiếng động lớn từ bên dưới chung cư, họ đến gần thì phát hiện thi thể nữ sinh tử vong sau khi rơi từ tầng 8 chung cư. Phát hiện sự việc, người dân thông báo với lực lượng chức...

Tiền Giang gắn biển Công trình thi đua cấp tỉnh chào mừng Đại hội Công đoàn

Tiền Giang gắn biển Công trình thi đua cấp tỉnh chào mừng Đại hội Công đoàn

18:50 31/07/2023

Ngày 31.7, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh Tiền Giang tổ chức gắn biển 1 công trình thi đua cấp tỉnh, chào mừng đại hội Công đoàn các cấp, tiến...

Bộ GD&ĐT mở hệ thống để thí sinh thực hành đăng ký dự thi trực tuyến

Bộ GD&ĐT mở hệ thống để thí sinh thực hành đăng ký dự thi trực tuyến

16:50 24/04/2024

Từ ngày 24/4, thí sinh học lớp 12 năm học 2023-2024 có thể thử đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT trực tuyến trên hệ thống quản lý thi, ngay sau khi được cấp tài khoản và mật khẩu.

Những “kỷ lục” từ một cuộc thi do Liên đoàn Lao động tỉnh Nghệ An tổ chức

Những “kỷ lục” từ một cuộc thi do Liên đoàn Lao động tỉnh Nghệ An tổ chức

16:30 20/12/2023

Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu Nghị quyết Đại hội công đoàn Nghệ An lần thứ XIX đã thành công ngoài mong đợi, thu hút sự quan tâm tham gia của đông đảo đoàn viên, người lao động.

Quỹ khuyến học tiếp sức học trò nghèo thực hiện ước mơ

Quỹ khuyến học tiếp sức học trò nghèo thực hiện ước mơ

08:30 04/10/2023

Tại tỉnh Đắk Lắk, hoạt động khuyến học, khuyến tài đã có những đóng góp quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của tỉnh. Với sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, chung tay của các tổ chức, cá nhân, nguồn quỹ ngày càng lớn mạnh, góp phần tiếp sức cho học sinh nghèo thực hiện ước mơ .

Chủ tịch nước tiếp xúc song phương với lãnh đạo Brunei và Canada

Chủ tịch nước tiếp xúc song phương với lãnh đạo Brunei và Canada

12:40 17/11/2023

Nhân dịp tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 30, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng đã có cuộc gặp với Quốc vương Brunei Haji Hassanal Bolkiah và...

Tăng cường gắn kết cộng đồng người Việt tại Hong Kong và Macau

Tăng cường gắn kết cộng đồng người Việt tại Hong Kong và Macau

21:30 30/05/2023

Đoàn công tác của Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài do ông Mai Phan Dũng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban, dẫn đầu đã thăm Hong Kong và Macau (Trung Quốc).

Co loi xay ra
Co loi xay ra