Khi marathon là kế mưu sinh

Huỳnh Anh Khôi, người chạm mốc thành tích 2 giờ 37 phút 14 giây chỉ sau một năm tập marathon, xem chạy bộ là con đường kiếm tiền để phụ giúp gia đình.

Tại giải Đà Nẵng International Marathon ngày 24/3, Khôi so kè sát nút với chân chạy Kenya Edwin Kiptoo, rồi về nhì sau 2 giờ 37 phút 14 giây, chỉ chậm hơn Kiptoo bảy giây. Đây là kỷ lục cá nhân của Khôi và là thông số đáng nể trong giới chạy bộ phong trào Việt Nam, vì anh mới đến với marathon gần một năm.

Anh Khôi đua cùng VĐV Kenya Edwin Kiptoo tại Đà Nẵng International Marathon vào ngày 24/3. Ảnh: Đà Nẵng International Marathon

Sau cuộc đua, chân chạy sinh năm 2003 gây bất ngờ khi tiết lộ thực chất anh không đua với Kiptoo, mà đã ngỏ lời đề nghị VĐV Kenya "kéo" để đạt kết quả tốt. "Tiếng Anh của tôi có hạn, nên nói chữ được chữ mất. Vậy mà Kiptoo vẫn hiểu và đồng ý. Anh ấy thực sự rất thân thiện. Khi tôi chưa ngỏ lời, Kiptoo đã chạy trước và ra hiệu cho tôi tránh những đoạn có nắp cống hay gồ ghề. Chính điều đó khiến tôi không cảm thấy ngại khi đua cùng một VĐV đến từ châu Phi, trái lại, còn cảm thấy thích thú", Khôi chia sẻ.

Bén duyên với chạy bộ từ sớm, Khôi được chọn vào đội điền kinh TP HCM năm 14 tuổi để tập luyện và thi đấu cự ly 400m. Tuy nhiên, chặng đường của anh với bộ môn này nhiều chông gai. Trong năm năm sinh hoạt cùng đội, Khôi nhiều lần gặp chấn thương và lỡ hẹn với các giải đấu. Cảm thấy bản thân không còn khả năng phát triển trong khi vẫn phải nặng gánh mưu sinh, anh quyết định xin nghỉ năm 2022.

Lúc ấy, bài toán đặt ra với Khôi là làm gì để kiếm sống. Sống cùng gia đình trong một căn nhà có ba thế hệ gồm 11 người ở quận 5, Khôi đến tuổi trở thành lao động chính trong nhà. Trong gia đình anh, hầu hết thành viên làm lao động tự do, không có thu nhập ổn định. Em út và bà nội của Khôi, hai người ở ngoài độ tuổi lao động, thì bán xe thuốc lá và nước giải khát.

Anh Khôi tại VPBank VnExpress Marathon Ho Chi Minh Midnight 2024 - giải đấu anh về ba với thành tích 2 giờ 42 phút 42 giây. Ảnh: Đức Đồng

Trải qua nhiều công việc, đến tháng 2/2023 khi đang làm sale ở một phòng gym, Khôi được một người anh quen biết từ nhỏ đề nghị tập marathon. Vốn là một HLV chạy bộ giàu kinh nghiệm, người anh này đã lên giáo án để Khôi thích nghi và tập luyện marathon một cách bài bản. Khôi tiếp thu nhanh, không những tiến bộ mà bây giờ có thể tự lên giáo án, và kiếm thêm thu nhập từ công việc trợ giảng chạy bộ.

"Nội dung 400m và marathon hoàn toàn trái ngược nhau. Hồi mới tập marathon, tôi thử chạy với pace 4:30 ở khoảng cách 8 km nhưng chạy không nổi. Có thể do thời gian dài không chạy hoặc marathon khác với những bài tập ở cự ly 400m tôi từng thực hiện. Sau một thời gian, tôi nhận ra marathon đòi hỏi sự kiên trì và kỷ luật. Những yếu tố đó, cùng với việc tập luyện có bài bản sẽ giúp bạn chinh phục cự ly này", Khôi nói.

Nhờ tố chất, Khôi đạt sub3 ngay trong lần đầu chạy marathon ở giải Vũng Tàu Oneway vào tháng 4/2023. Kể từ đó, thành tích của anh được cải thiện qua từng giải. Techcombank Marathon vào tháng 12/2023 chứng kiến bước nhảy vọt thành tích khi Khôi đạt 2 giờ 45 phút 38 giây. Đến tháng 3/2024, runner 21 tuổi đã chinh phục sub2:40.

Liên tục phá kỷ lục cá nhân, nhưng Khôi tự nhận đi chạy không vì thành tích. Anh cho biết do hoàn cảnh khó khăn, phải tìm hiểu và đăng ký các giải có khả năng cạnh tranh giải thưởng. Cải thiện thành tích chỉ là yêu cầu để đạt mục đích này. Mileage tập luyện của Khôi rơi vào khoảng 150 km tới 160 km mỗi tuần. Anh thường tập cùng một người bạn ở khu Sala, Thủ Đức, TP HCM. Dinh dưỡng cũng không có gì đặc biệt, chỉ ăn cơm mẹ nấu để tiết kiệm.

"Mỗi khi tìm hiểu về một giải, tôi phải tính toán kỹ, sao cho bản thân có thể lời khoảng 1 triệu đồng trở lên thì sẽ đăng ký. Tiền kiếm được, tôi dùng để phụ mẹ đóng tiền học cho em gái và đưa cho bà nội một ít. Còn lại, tôi để dành để đăng ký mua bib tham gia các giải sau. Gia đình tôi khó khăn. Tôi nghĩ đó là động lực để tôi lao ra đường, chạy vì miếng cơm", Khôi cho biết.

Runner Quang Thế Quyền, HLV của Pacemakertraining và đang sinh hoạt ở CLB Phú Thọ Runner, không bất ngờ về sự tiến bộ thần tốc của Khôi. Anh cũng cho rằng nghịch cảnh là động lực lớn nhất để đàn em tập luyện với mục tiêu thắng càng nhiều giải càng tốt. Quyền là người đã hướng dẫn Khôi đến với marathon và đang san sẻ công việc huấn luyện, để runner này để kiếm thêm thu nhập.

"Khôi có kỷ luật và tinh thần thép. Em ấy chịu khó tiếp thu điểm yếu để khắc phục. Hoàn cảnh gia đình khó khăn đã thúc đẩy Khôi tiến bộ trong thời gian qua. Mới 21 tuổi, tiềm năng của em còn nhiều. Quan trọng là Khôi biết cách ổn định về kinh tế. Nếu làm được, em chắc chắn còn chinh phục những mốc thành tích tốt hơn trong tương lai", Quyền nhận xét.

Quỳnh Chi