Kẹt giữa kho báu bô xít - Kỳ cuối: Tỉnh loay hoay vì vượt thẩm quyền

06:50 16/05/2024

TP - Đắk Nông đang nằm trên “mỏ vàng” bô xít. Đây là tài sản quốc gia nên thẩm quyền quyết định thuộc về Trung ương. Địa phương khẩn thiết đề nghị Chính phủ tháo gỡ cơ chế, chính sách… để khai thác kho báu, gỡ khó cho địa phương.

Nhận diện rõ cách khai thác bô xít

Ông Lê Văn Chiến - Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Đắk Nông cho biết, cần phân loại từng loại tài nguyên để có cách tiếp cận, cơ chế, chính sách khác nhau. Với bô xít, theo ông Chiến việc khai thác rất đặc thù, không giống các tài nguyên khác. Sẽ rất sai lầm khi cho rằng khai thác bô xít giống với khai thác vàng, than... Nghĩa là phải đào xới trong lòng đất, làm huỷ hoại môi trường. Nhưng không, bô xít chỉ nằm ở phía trên, chỉ cần khai thác ở mặt trên rồi đưa về nhà máy chế biến. Do đó, khai thác bô xít không huỷ hoại môi trường, thậm chí còn làm cho đất tơi xốp sau khi được lấy các khối đất, đá. Bô xít thật sự có giá trị khi được chế biến sản xuất alumin và điện phân alumin thành nhôm (Al). Bởi 1 tấn bô xít nếu để nguyên khai còn thua giá trị 1 khối cát nên không ai lấy trộm.

Tiền Phong Việc trồng cây keo trên đất sau khai thác bô xít không hiệu quả 1

Việc trồng cây keo trên đất sau khai thác bô xít không hiệu quả

“Một vấn đề nữa cần nhìn nhận lại chính là việc trồng cây trên đất hoàn thổ, sau khi đã khai thác bô xít. Mấy năm nay, Cty Nhôm Đắk Nông đều trồng lại cây keo, trong khi nguyên thuỷ là cây cà phê, hồ tiêu…Đất Đắk Nông bazan màu mỡ nhưng lại trồng cây keo, thật không hiệu quả. Theo quy hoạch, bô xít chiếm 1/3 diện tích tự nhiên của tỉnh. Nếu khai thác xong đều trồng cây rừng thì địa phương không còn đất để phát triển. Tôi kiến nghị trung ương cho phép đất sau khi khai thác bô xít xong, hoàn thổ giao lại cho chính quyền bố trí đất cho dân sản xuất, kêu gọi đầu tư…Tôi khẳng định, cách làm trên hoàn toàn có lợi cho dân, cho nước”, ông Chiến tha thiết.

Tại cuộc làm việc mới đây với tỉnh Đắk Nông, Bộ trưởng Bộ TN&MT Đặng Quốc Khánh cho hay, địa phương có lợi thế khi sở hữu kho báu bô xít. Tuy nhiên đụng vào đâu cũng vướng mắc và ông đã nhìn thấy vấn đề này. Theo ông, bô xít là tài nguyên quốc gia, việc quy hoạch, khai thác…, cần tuân thủ theo quy định. Bộ trưởng Khánh chỉ đạo Cục Khoáng sản, địa chất làm việc với địa phương, rà lại và đối chiếu quy hoạch bô xít, xem xét nhu cầu của tỉnh. Sau đó, UBND tỉnh Đắk Nông cần có văn bản đề nghị cụ thể từng khu vực đưa ra khỏi quy hoạch, làm cơ sở để Bộ TN&MT báo cáo với Chính phủ.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Đắk Nông, tiến độ đóng cửa mỏ từng phần, trả lại đất cho địa phương để bố trí đất tái định cư (TĐC) đang chậm. Lý do, phương án cải tạo phục hồi môi trường đã được phê duyệt là trồng keo, khi cây keo phát triển thành rừng mới đủ điều kiện trả lại đất. Ông Hồ Văn Mười, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông cho biết, Cty Nhôm Đắk Nông đã có hơn 300 héc-ta đất hoàn thổ sau khi khai thác bô xít. Trên phần đất này, doanh nghiệp trồng cây keo nhưng không hiệu quả. Đắk Nông kiến nghị, trước mắt, 70 héc-ta đất sạch thuộc 300 héc-ta đã hoàn thổ, cũng nằm trong quy hoạch của tỉnh để xây dựng khu TĐC cho dân.

Kiến nghị tháo gỡ những “nút thắt”

Tiền Phong Đắk Nông cần dư địa phát triển chứ không thể mỗi bô xít 1

Đắk Nông cần dư địa phát triển chứ không thể mỗi bô xít

UBND tỉnh Đắk Nông cho biết, địa phương gặp khó khăn, vướng mắc khi áp dụng quy hoạch khoáng sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 866 ngày 18/7/2023. Cụ thể, theo quyết định này, tổng diện tích quy hoạch các dự án khai thác khoáng sản đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh 87.257 héc-ta. Diện tích này lớn hơn cả toàn bộ diện tích đất phi nông nghiệp được Thủ tướng Chính phủ phân bổ (62.782 héc-ta) theo Quyết định số 326 ngày 9/3/2022. Điều này gây mâu thuẫn, chồng lấn giữa hai quy hoạch quốc gia trên địa bàn tỉnh.

Quy hoạch khoáng sản cũng chồng lấn vùng, dự án của quy hoạch cùng cấp (cấp quốc gia), các phương án phát triển tại quy hoạch tỉnh như: Chồng lấn đất rừng (hơn 28.000 héc-ta); chồng lấn với các dự án khác của quy hoạch tỉnh (hơn 22.000 héc-ta); chồng lấn đất phi nông nghiệp (hơn 1.400 héc-ta); chồng lấn với 70% diện tích quy hoạch mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, dẫn đến nguy cơ sẽ thiếu hụt nguồn nguyên liệu phục vụ công tác xây dựng cơ bản của tỉnh; phương án quy hoạch tại Quyết định số 866 có tổng diện tích khép góc trên 179.000 héc-ta, chiếm 27% diện tích tự nhiên toàn tỉnh, không chỉ chồng lấn quy hoạch mà còn bao phủ các không gian sinh tồn hiện hữu của nhân dân như khu dân cư, khu đô thị, kết cấu hạ tầng…điều này không phù hợp với thực tiễn và cần phải điều chỉnh.

UBND tỉnh Đắk Nông kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo cơ quan tổ chức lập quy hoạch (Bộ Công Thương) rà soát các nội dung mâu thuẫn của quy hoạch khoáng sản bô xít và quy hoạch sử dụng đất quốc gia trên địa bàn tỉnh; tiến hành điều chỉnh cục bộ quy hoạch khoáng sản quốc gia, giải quyết căn cơ, triệt để vấn đề chồng lấn giữa quy hoạch bô xít và vùng, dự án của các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch tỉnh.

UBND tỉnh Đắk Nông cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công thương tích hợp đầy đủ các công trình, dự án, phương án phát triển tại quy hoạch tỉnh (với tọa độ khép góc, diện tích cụ thể) vào kế hoạch thực hiện và cho phép UBND tỉnh được phép triển khai các dự án, phương án theo quy định tại Điều 62 Luật Đất đai mà không cần xin phép Bộ TN&MT cụ thể từng dự án. Bởi việc xin ý kiến cụ thể từng dự án chồng lấn bô xít sẽ gây quá tải về khối lượng công việc.

Ngoài ra, tỉnh này còn kiến nghị cho phép Bộ TN&MT ủy quyền UBND tỉnh chủ trì tổ chức đánh giá, quyết định việc thu hồi bô xít trước khi dự án được phê duyệt hoặc cấp giấy phép đầu tư, hoặc quyết định không thu hồi nếu xét thấy việc thu hồi không hiệu quả để chuyển đổi mục đích sử dụng đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương theo quy định tại Điều 65 Luật Khoáng sản 2010.

Có thể bạn quan tâm
Đang cháy dữ dội ở chung cư Hà Nội, nhiều người la hét kêu cứu trong đêm

Đang cháy dữ dội ở chung cư Hà Nội, nhiều người la hét kêu cứu trong đêm

02:20 13/09/2023

Theo thông tin ban đầu, từ 23h30 đêm 12/9, tại một chung cư mini nằm sâu trong hẻm 29/70 Khương Hạ, quận Thanh Xuân, Hà Nội xảy ra cháy lớn. Thời điểm xảy ra hỏa hoạn bên trong chung cư có nhiều người.

Công nhân miệt mài thi công cao tốc đoạn qua Quảng Trị ngày 29 tháng Chạp

Công nhân miệt mài thi công cao tốc đoạn qua Quảng Trị ngày 29 tháng Chạp

16:40 08/02/2024

Những ngày áp Tết Nguyên đán, để đảm bảo tiến độ cao tốc Vạn Ninh - Cam Lộ đoạn qua tỉnh Quảng Trị, trên công trường vẫn thường trực gần 600 lao động thi công các hạng mục cầu, hầm chui.

Xổ số Power 6/55 5/3 - Kết quả xổ số Vietlott hôm nay ngày 5/3/2024

Xổ số Power 6/55 5/3 - Kết quả xổ số Vietlott hôm nay ngày 5/3/2024

06:50 05/03/2024

Vietlott 5/3. Kết quả xổ số Vietlott Power 6/55 hôm nay thứ Ba ngày 5/3/2024 sẽ được cập nhật nhanh chóng và chính xác nhất trên VTC News. Thời gian quay số mở thưởng của XS Power 6/55 5/3 sẽ bắt đầu vào lúc 18h. Kết quả và giá trị giải thưởng Vietlott hôm nay 5/3 sẽ cập nhật đầy đủ sau 18h30. Ngoài ra, Báo VTC News hàng ngày cũng cập nhật kết quả xổ số các miền, tỉnh thành của 3 miền gồm miền Bắc, miền Trung và miền Nam như sau: - Xổ số miền...

Xét xử cựu cảnh sát giao thông bắt cóc bé trai đòi chuộc 15 tỉ

Xét xử cựu cảnh sát giao thông bắt cóc bé trai đòi chuộc 15 tỉ

10:40 29/12/2023

Cựu thượng úy cảnh sát giao thông Nguyễn Đức Trung hầu tòa với cáo buộc bắt cóc bé trai 7 tuổi, đe dọa bố mẹ nạn nhân đòi chuộc 15 tỉ đồng ở Hà Nội.

Công đoàn tặng công nhân tủ giữ ấm thức ăn

Công đoàn tặng công nhân tủ giữ ấm thức ăn

18:00 26/05/2023

Nhân dịp Tháng Công nhân và Tháng An toàn vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ năm 2023, đoàn công tác của Công đoàn Công Thương Việt Nam đã đến thăm, động...

TP.HCM: trường THPT top đầu cũng tuyển bổ sung lớp 10

TP.HCM: trường THPT top đầu cũng tuyển bổ sung lớp 10

06:50 03/08/2023

Tối 2-8, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đã công bố danh sách 108 trường THPT công lập có tuyển bổ sung lớp 10. Trong đó, có nhiều trường nổi tiếng, trường thuộc top đầu của thành phố.

Đảng, Nhà nước, Chính phủ Việt Nam chúc mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Độc lập Vương quốc Campuchia

Đảng, Nhà nước, Chính phủ Việt Nam chúc mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Độc lập Vương quốc Campuchia

15:50 09/11/2023

Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam nhiệt liệt chúc mừng những thắng lợi vẻ vang và thành tựu to lớn, quan trọng trong công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước Campuchia trong suốt 70 năm qua.

Phương tiện dừng đỗ sai quy định có thể bị xử phạt đến 12.000.000 đồng

Phương tiện dừng đỗ sai quy định có thể bị xử phạt đến 12.000.000 đồng

10:30 05/03/2023

Thời gian qua, liên tục xảy ra các vụ tai nạn giao thông liên quan đến phương tiện đang dừng, đỗ trên đường gây hậu quả nghiêm trọng và rất...

Khởi tố, bắt giam cựu Bí thư và Chủ tịch tỉnh Lào Cai

Khởi tố, bắt giam cựu Bí thư và Chủ tịch tỉnh Lào Cai

23:30 18/05/2023

Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam và thi hành lệnh khám xét đối với cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Nguyễn Văn Vịnh, để điều tra về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Co loi xay ra
Co loi xay ra