Jamaica trình dự luật mới nhằm độc lập hoàn toàn khỏi Anh

Nếu dự luật mới được người dân đồng ý, Vua Charles III của Anh sẽ không còn là nguyên thủ quốc gia và Jamaica sẽ lần đầu tiên có tổng thống.

Toàn quyền Jamaica Patrick Allen đến dự lễ đăng quang của Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla ở London (Anh) tháng 5- 2023 - Ảnh: REUTERS

Hãng Reuters đưa tin một dự luật của chính phủ Jamaica sắp được đưa ra bỏ phiếu nhằm đưa quốc đảo vùng Caribe này độc lập hoàn toàn khỏi Hoàng gia Anh và đi theo thể chế cộng hòa.

Jamaica giành được độc lập vào năm 1962. Song giống như 13 cựu thuộc địa khác nằm trong Vương quốc Thịnh vượng chung của Anh, Jamaica đến nay vẫn giữ thể chế quân chủ lập hiến, theo đó nhà vua của nước Anh sẽ là nguyên thủ quốc gia.

Tuy nhiên, theo dự luật mới được chính phủ Jamaica trình lên quốc hội hồi tháng 12-2024, Vua Charles III sẽ không còn là nguyên thủ quốc gia của nước này, và toàn quyền Jamaica sẽ được thay thế bằng tổng thống.

Dự luật cũng đề ra quá trình lựa chọn tổng thống, trong đó ứng viên tổng thống sẽ do thủ tướng Jamaica đề cử sau khi tham vấn với lãnh đạo phe đối lập.

Nếu hai bên không thể thống nhất về ứng viên, lãnh đạo phe đối lập có quyền được đề cử, và nếu vẫn không được chấp nhận, thủ tướng có thể chọn một người để đề cử và người này sẽ được bầu nếu đạt đa số phiếu trong quốc hội.

Dự luật thay đổi thể chế này của Jamaica có thể sẽ được đem ra tranh luận tại quốc hội sớm nhất là vào tháng 3 này và nhiều khả năng sẽ được Hạ viện Jamaica thông qua trước khi đưa lên Thượng viện.

Tuy nhiên, để dự luật được ban hành, chính phủ Jamaica sẽ phải tổ chức trưng cầu dân ý và sẽ cần hai phần ba số phiếu đồng thuận từ người dân.

Hiện vẫn còn nhiều tranh cãi trong nội dung của dự luật, trong đó có cách thức lựa chọn tổng thống tương lai. Theo cựu Thủ tướng Jamaica P. J. Patterson, với hình thức lựa chọn trên, tổng thống sẽ trở thành "con rối của thủ tướng".

"Chúng ta không muốn đổi quốc vương nước Anh để lấy một tổng thống chỉ trên danh nghĩa. Tôi muốn thấy vị tổng thống này có quyền điều hành và được bầu trực tiếp bởi người dân", Reuters dẫn lời của ông Steven Golding, người đứng đầu Hiệp hội Toàn cầu Cải thiện Điều kiện sống cho Người da đen (UNIA) - một tổ chức chính trị hoạt động tại Jamaica kể từ năm 1914.