Iran đăng ảnh vệ tinh 'máy bay mắt thần' Mỹ sau đòn tập kích

Iran công bố ảnh vệ tinh cho thấy thiệt hại với máy bay cảnh báo sớm E-3 Mỹ sau cuộc tập kích căn cứ Prince Sultan ở Arab Saudi.

Ảnh vệ tinh do hãng tin Jamaran News của Iran công bố hôm 29/3 và được chuyên trang quân sự Mỹ War Zone phân tích cho thấy máy bay cảnh báo sớm E-3G đỗ trên đường lăn, gần đầu đường băng tại căn cứ Prince Sultan ở miền trung Arab Saudi trước và sau vụ tập kích ngày 27/3.

Phần thân sau cánh chính của chiếc E-3G đã bị thiêu rụi và để lại những vết cháy xém trên mặt đường, trong khi nhiều mảnh vỡ nằm rải rác xung quanh. Hàng loạt xe cơ giới cũng được triển khai gần phi cơ. "Những gì xuất hiện trong ảnh này hoàn toàn trùng khớp với ảnh chụp hiện trường xuất hiện trước đó", biên tập viên Tyler Rogoway của War Zone nhận xét.

Phi cơ được cho là máy bay E-3G Mỹ tại căn cứ Prince Sultan trong ảnh vệ tinh công bố hôm 29/3. Ảnh: X/Clash Report

Công ty MizarVision của Trung Quốc cùng ngày đăng ảnh vệ tinh chụp căn cứ Prince Sultan trong tháng 3, cho thấy các máy bay cảnh báo sớm E-3, phi cơ liên lạc chiến trường E-11A và tiêm kích F-16 được bố trí tại nhiều khu vực trong sân bay.

"Không quân Mỹ đã phân tán phi đội E-3 khắp các đường lăn để tránh nguy cơ hứng đòn tập kích tên lửa, nhưng biện pháp này dường như không đạt hiệu quả", Steffan Watkins, nhà nghiên cứu dữ liệu tình báo nguồn mở trên X, cho hay.

Máy bay quân sự và tiêm kích Mỹ tại căn cứ Prince Sultan, Arab Saudi trước cuộc tập kích ngày 27/3. Ảnh: MizarVision

Truyền thông Iran cũng công bố ảnh vệ tinh cho thấy thiệt hại tại căn cứ Isa ở Bahrain sau hàng chục vụ tập kích tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Một nhà chứa, vốn là nơi cất giữ máy bay tuần thám P-8A Poseidon của hải quân Mỹ, đã chịu tổn thất nặng, nhưng chưa rõ có phi cơ nào trong đó vào thời điểm xảy ra cuộc tấn công hay không.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.

Nhà chứa máy bay tuần thám P-8A Mỹ tại căn cứ Isa ở Bahrain trong ảnh công bố ngày 29/3. Ảnh: Tasnim

E-3 Sentry được ví như "máy bay mắt thần" nhờ khả năng phát hiện phi cơ từ khoảng cách hàng trăm km. Đây là mẫu máy bay phát triển từ khung thân phi cơ chở khách Boeing 707, nổi bật với đĩa radar lớn trên lưng.

Không quân Mỹ từng sở hữu lượng lớn máy bay E-3, nhưng chỉ còn 16 chiếc trong biên chế trước khi xung đột bùng phát và không phải phi cơ nào cũng có thể cất cánh vào thời điểm bất kỳ. Tỷ lệ sẵn sàng làm nhiệm vụ trung bình của phi đội E-3 Mỹ trong năm tài chính 2024 là 55,68%, tức là chỉ có khoảng 8-9 máy bay đủ khả năng cất cánh khi có lệnh.

Ngoài thiệt hại về tài chính, với mỗi máy bay E-3G có giá ước tính hơn 500 triệu USD, giới chuyên gia đánh giá mất đi một chiếc Sentry, đặc biệt là một trong 6 phi cơ trực tiếp tham gia chiến dịch nhằm vào Iran, có nguy cơ làm suy giảm năng lực kiểm soát chiến trường của không quân Mỹ.

"Mất một chiếc E-3 là diễn biến rất nghiêm trọng, do mẫu máy bay này đóng vai trò quan trọng trong phát hiện các đợt tập kích của đối phương và điều phối hoạt động tác chiến trên nhiều mặt trận", Rogoway nhận xét.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, War Zone)