Hủy án, điều tra lại toàn bộ vụ án liên quan ông Đinh Tiến Hùng

Viện Kiểm sát bảo có, bị cáo, luật sư khẳng định không

Ngày 30.10, phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên, xảy ra tại tỉnh Yên Bái bước sang ngày làm việc thứ 2 với phần tranh luận.

Tình tiết đáng chú ý xảy ra khi đại diện VKS cấp cao bất ngờ công bố thông tin: bị cáo Nguyễn Trọng Tuấn (Phó Giám đốc Công ty TNHH Tuyên Huy) có kháng cáo về việc bỏ lọt hành vi phạm tội sử dụng thuốc nổ trái phép đối với bị cáo Đinh Tiến Hùng (SN 1984, nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Yên Bái), đồng thời đề nghị HĐXX chấp nhận kháng cáo này.

Tuy nhiên chỉ ít phút sau, luật sư Vũ Gia Trưởng - người bảo vệ quyền lợi cho bị cáo Nguyễn Trọng Tuấn - đứng dậy khẳng định: Trong bản kháng cáo bị cáo Nguyễn Trọng Tuấn không có nội dung, chữ nào viết về bị cáo Đinh Tiến Hùng, càng không có kháng cáo của bị cáo Tuấn về việc bỏ lọt hành vi phạm tội sử dụng thuốc nổ trái phép của Đinh Tiến Hùng. Đề nghị HĐXX làm rõ thông tin, văn bản mà VKS thu thập như thế nào?

"Thân chủ của chúng tôi đã quá khổ rồi vì vướng vào lao lý và không bao giờ muốn ở trong tâm thế tố cáo nhau, đối đầu nhau", luật sư Trưởng nhấn mạnh.

Bị cáo Đinh Tiến Hùng tự bào chữa cho mình tại phiên tòa sáng 30.10. Ảnh: Hồng Nguyên

Sau đó, bị cáo Nguyễn Trọng Tuấn cũng đứng dậy cho rằng đơn kháng cáo không hề có nội dung nào liên quan đến ông Đinh Tiến Hùng như VKS cấp cao nêu.

Đáp lời, Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa Ngô Tự Học cho biết: Trước đó, VKS cấp cao đã có văn bản về nội dung làm việc với bị cáo Đinh Trọng Tuấn. Nhưng đây chỉ là tài liệu tham khảo...

Không thay đổi lời khai với Đinh Tiến Hùng

Về tình tiết ông Đinh Tiến Hùng có phải là "người cầm đầu", "người khởi xướng" hoạt động khai thác quặng trái phép hay không, kết luận điều tra và cáo trạng đều giữ nguyên nội dung cũ trong các phiên tòa trước cho rằng ông Hùng đã bàn bạc với Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Trọng Tuấn (Giám đốc và Phó Giám đốc Công ty Tuyên Huy) tại quán cà phê Đông Tâm (TP Yên Bái) vào ngày 18.10.2020.

Theo lời khai của Nguyễn Văn Hậu, tại đây, ông Đinh Tiến Hùng đã nói: “Các ông có mỏ, tôi có quan hệ, bây giờ tiện việc làm đường thì cứ tiến hành khai thác quặng luôn. Tôi sẽ đứng ra lo quan hệ, cơ chế. Sau khi trừ mọi chi phí, tôi sẽ lấy 1/3 lợi nhuận, các ông lấy 2/3”.

Chi tiết trên đây được CQĐT Công an tỉnh Yên Bái và VKS Nhân dân tỉnh Yên Bái coi là mấu chốt, chứng cứ quan trọng nhất của vụ án để xác định sự liên quan của Đinh Tiến Hùng.

Toàn cảnh phiên toà xét xử sơ thẩm chiều 30.10. Ảnh: Bảo Nguyên

Tại tòa phúc thẩm, bị cáo Nguyễn Trọng Tuấn khẳng định: “Lúc đó tôi nghe điện thoại, không biết nội dung cuộc trò chuyện giữa Nguyễn Văn Hậu và Đinh Tiến Hùng. Nội dung trên là nghe Hậu truyền đạt lại”.

Bị cáo Tuấn cũng khai, sau cuộc gặp gỡ ở quán cà phê Đồng Tâm, Hậu không liên lạc lại với Đinh Tiến Hùng. Đồng thời, Hùng không đầu tư, không lo cơ chế, quan hệ, không chi tiền bạc, không thúc đẩy ai và không làm gì liên quan việc khai thác quặng mỏ Núi Ngàng.

Tương tự, trình bày tại tòa phúc thẩm, Nguyễn Văn Hậu cũng đề nghị tòa sử dụng lời khai phiên sơ thẩm, một lần nữa khẳng định không có bất kỳ liên hệ gì với Đinh Tiến Hùng.

Sau cuộc gặp gỡ ở quán cà phê Đồng Tâm, Đinh Tiến Hùng không đầu tư, tác động gì, không thúc đẩy, làm gì liên quan đến công việc trên mỏ.

Luật sư yêu cầu giám định lại giá trị quặng

Nhiều luật sư viện dẫn các căn cứ cho thấy việc giám định hàm lượng quặng và khối lượng quặng của cơ quan điều tra là chưa thực sự khách quan và chính xác, từ đó dẫn đến định lượng sai lệch giá trị quặng khai thác trái phép.

Các luật sư cho hay, tài liệu điều tra thể hiện hàm lượng quặng là hơn 10%, tuy nhiên theo số liệu từ Tổng cục Địa chất thì ở Yên Bái hàm lượng quặng chỉ dao động từ 3-5%.

Ngoài ra, việc định giá cũng chưa đúng khi cơ quan chức năng áp giá sau thuế (đã bao gồm thuế khoáng sản) để quy tội các bị cáo.

Khu vực mỏ quặng bị bỏ hoang sau khi vụ án xảy ra. Ảnh: Viên Viên

Đến 12h trưa cùng ngày, HĐXX tuyên bố kết thúc phần tranh luận và cho các bị cáo được nói lời sau cùng.

Bị cáo Đinh Tiến Hùng cho rằng phần tranh tụng và trình bày lời khai của các bị cáo ở phiên sơ thẩm đã nói lên tính khách quan, sự thật vụ án.

Do vậy bị cáo đề nghị HĐXX Tòa án cấp cao bác kháng nghị của VKS Nhân dân tỉnh Yên Bái, giữ nguyên việc tuyên án vô tội do cấp sơ thẩm đã phán quyết.

Các bị cáo còn lại đề nghị HĐXĐ tuyên hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại (xem xét kết luận giám định số lượng, hàm lượng vật liệu nổ; vai trò của bị cáo tham gia chỉ làm công ăn lương và làm theo chỉ đạo, xem xét tình tiết giảm nhẹ...) nhằm bảo đảm quyền lợi cho họ.

Sau khi nghị án, chiều 30.10, HĐXX của TAND cấp cao tại Hà Nội tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND tỉnh Yên Bái ngày 7.11.2023; giao hồ sơ cho VKS Nhân dân tỉnh Yên Bái điều tra lại theo quy định của pháp luật.

Theo cáo trạng, Công ty TNHH Tuyên Huy (do ông Nguyễn Văn Hậu là Giám đốc) có mỏ quặng ở xã Cảm Nhân, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái đã hết hạn và đang trong quá trình xin cấp phép lại.

Năm 2020, để chuẩn bị cho việc khai thác khi được cấp phép lại, Công ty Tuyên Huy hợp tác với Công ty TNHH Ngọc Tâm của ông Lăng Đức Hân mở một con đường vào khu mỏ.

Quá trình thi công, ông Lăng Đức Hân phát hiện nhiều hầm lò cũ nên nảy ý định nổ mìn lấy đá làm đường, đồng thời thử xem có quặng chì - kẽm hay không. Nếu có thì tách ra, tìm hướng xử lý sau.

Tháng 10.2020, do vướng mắc trong quá trình cấp lại giấy phép, ông Nguyễn Trọng Tuấn (Phó Giám đốc Công ty Tuyên Huy) nói với ông Nguyễn Văn Hậu là có quen ông Đinh Tiến Hùng - khi đó là Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Yên Bái.

Cả 2 về TP Yên Bái, ngồi ở quán cà phê Đồng Tâm (đường Yên Ninh) và mời ông Hùng ra gặp.

Tại đây, theo cáo trạng, ông Hùng nói sẽ đứng ra lo quan hệ, cơ chế để giúp việc khai thác tài nguyên trái phép. Số tiền thu được từ hoạt động này, ông Hùng được chia 1/3.

Tháng 3 và 4 năm 2021, Công an Yên Bái khởi tố các vụ án Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên và Sử dụng trái phép vật liệu nổ.

Dựa trên lời khai của các đối tượng (ông Hùng không thừa nhận), hơn 1 năm sau, ông Hùng bị khởi tố với vai trò là “người khởi xướng” trong vụ Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.

Qua thẩm định, khối lượng đất đá được xác định là "quặng chì - kẽm" khoảng hơn 1.000 tấn, hàm lượng trên 10%, trị giá hơn 2 tỉ đồng.