Hà Nội dự kiến dời hơn 860.000 dân để tái thiết đô thị, các chuyên gia nói gì?

14:00 28/01/2026

HĐND TP Hà Nội khóa XVI vừa thông qua các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Trong đó, nội dung Hà Nội dự kiến di dời hơn 860.000 người để phục vụ quá trình tái cấu trúc đô thị được người dân đặc biệt quan tâm.

Một góc TP Hà Nội từ khu vực đại lộ Thăng Long hường vào bên trong khu vực vành đai 3 - Ảnh: NAM TRẦN

Trước chính sách lớn, tác động sâu rộng tới đông đảo người dân thủ đô, Tuổi Trẻ Online ghi nhận các ý kiến đóng góp của các chuyên gia cho chủ trương quan trọng này.

Giãn dân sẽ giảm áp lực cho hạ tầng thủ đô

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online ngày 28-1, Kiến trúc sư Phạm Thanh Tùng cho biết hiện Hà Nội đang quá tải về mật độ dân số khi phần lõi khu vực vành đai 2 đổ vào rất đông đúc, gây khó khăn cho quá trình tái thiết đô thị của thủ đô.

Vì vậy, theo ông Tùng, chủ trương di dời dân cư ra khỏi vùng lõi đô thị của Hà Nội là một quyết sách đúng đắn và cần thiết.

Lý giải về nhận định trên, ông cho biết động thái này sẽ góp phần giãn mật độ dân số nội đô ra khu vực ngoại vi. Từ đó, tạo điều kiện hình thành môi trường sống tốt hơn, đồng thời giảm áp lực hạ tầng và ùn tắc giao thông, giúp Hà Nội phát triển theo hướng văn minh, hiện đại.

Tuy nhiên, theo ông Tùng: "Khi di dân đi, chỗ tái định cư phải như thế nào, bởi những người dân đang sống từ vành đai 3 trở vào, họ đã sống đó rất lâu năm. Họ đã gắn liền với mảnh đất đó, gắn liền với an sinh xã hội, trường học, bệnh viện, có người sống ở đây vài thế hệ".

Phải tính toán kỹ lưỡng

Theo ông Tùng, việc di dời người dân ra khỏi khu vực nội đô có thể được xem là một "cuộc cách mạng" thực sự, bởi quy mô di dời lên tới gần 1 triệu người. Ông cho rằng chính quyền Hà Nội cần tính toán kỹ lưỡng và chuẩn bị đầy đủ phương án bố trí nơi ở mới cho người dân sau khi di chuyển, nhằm bảo đảm ổn định đời sống và an sinh lâu dài.

"Với những nơi tái định cư tại chỗ, phải tái thiết đô thị, xây nhà cao tầng lên rồi cho người dân vào ở đấy. Với những người dân phải di cư, Hà Nội phải trả lời được câu hỏi: họ sẽ sống ở đâu, bố trí tái định cư ở chỗ nào? Người dân có thích nghi được không, học hành của con cái có thuận lợi không, chỗ làm việc có thuận lợi không?" - ông Phạm Thanh Tùng nêu.

Nhiều tòa chung cư cũ ở Hà Nội đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng chưa được chỉnh trang, tái thiết - Ảnh: PHẠM TUẤN

Góp ý cho Hà Nội, ông Tùng cho rằng các khu tái định cư cần bảo đảm điều kiện thuận lợi để người dân ổn định cuộc sống: từ sinh hoạt, học tập đến việc làm và sinh kế lâu dài.

Để giải quyết được những vấn đề đặt ra, đòi hỏi chính quyền đô thị phải có năng lực quản trị hiệu quả, đồng thời ứng dụng công nghệ hiện đại, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, nhằm xây dựng các kịch bản di dời dân cư phù hợp và khả thi, theo ông Tùng.

"Với mục đích chúng ta dịch chuyển dân cư đi cũng là tái thiết đô thị, ở nơi ở mới cũng phải là nơi ở hạnh phúc, đáng sống để người dân yên tâm, đây là vấn đề rất lớn" - ông Tùng nói thêm.

Hà Nội đang quy hoạch thủ đô với tầm nhìn 100 năm, hướng tới một TP đa cực, đa trung tâm - Ảnh: NAM TRẦN

Về công tác tái thiết đô thị, ông Tùng cho rằng Hà Nội cần triển khai theo lộ trình từng bước, trong đó những nhiệm vụ cấp bách phải được ưu tiên thực hiện ngay, đặc biệt là cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ.

Ông nhấn mạnh, trong bối cảnh thủ đô đang xây dựng quy hoạch với tầm nhìn 100 năm, đội ngũ quản trị đô thị cũng cần có tư duy chiến lược và tầm nhìn dài hạn mang tính thế kỷ, tránh tư duy nhiệm kỳ.

Cần phải tiếp tục được thảo luận, tiếp nhận thông tin

Nói với Tuổi Trẻ Online, Kiến trúc sư Trần Huy Ánh (Ủy viên thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội) cho rằng chủ trương giãn dân nội đô không phải là chính sách mới, mà đã có từ trong định hướng Quy hoạch 1259 từ 2011 của Thủ tướng. Theo đó, mục tiêu sẽ giãn 0,8 triệu dân nội thành Hà Nội ra các khu vực ngoại vi, đô thị mới.

Ông Ánh đánh giá việc giãn dân nội đô là phù hợp, từ đó mở rộng không gian đô thị, giảm áp lực cho vùng lõi: "Đây là mục tiêu kiên định trong hàng chục năm qua. Tuy nhiên, mục tiêu trên có lúc mặt thành công và có mặt chưa đạt được mục đích.

Về mục tiêu đạt được, đó là diện tích đô thị của Hà Nội được mở rộng. Nhưng mặt chưa đạt được là dù diện tích mở rộng nhưng mật độ dân số nội đô lại không giảm.

Đặc biệt, cư dân ở các khu vực hành lang thoát lũ sông Hồng không những không giảm mà lại liên tục tăng. Ví dụ, khu vực này năm 2007 có 150.000 cư dân, tới bây giờ đã có gần 300.000 dân, chiếm dụng hành lang, không gian thoát lũ".

Vì vậy, với mục tiêu giãn cư, dịch cư hiện tại của Hà Nội đang có định hướng cụ thể, có định lượng, có số lượng và chuẩn bị không gian để làm việc này.

Để đạt được mục tiêu trên, ông Ánh cho rằng: "Hiện nay việc này đang chỉ là định hướng, lộ trình thực hiện ra sao thì cần phải tiếp tục được thảo luận, tiếp nhận thông tin".