Đề xuất cơ chế xem xét công nhận liệt sĩ trong trường hợp đặc biệt

Bộ Nội vụ đề xuất cơ chế xem xét công nhận liệt sĩ trong trường hợp đặc biệt. Ảnh: Tạ Quang (chụp tháng 7.2026)

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng dự kiến thay thế Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30.12.2021 của Chính phủ.

Theo dự thảo tờ trình Nghị định, Bộ Nội vụ đã có nhiều sửa đổi, bổ sung về điều kiện, tiêu chuẩn công nhận người có công.

Đáng chú ý, dự thảo Nghị định bổ sung 1 mục quy định về việc công nhận liệt sĩ trong trường hợp đặc biệt.

Cơ quan soạn thảo cho biết, thực tiễn hơn 10 năm giải quyết các trường hợp tồn đọng cho thấy chủ yếu là các trường hợp đề nghị công nhận liệt sĩ còn thiếu hồ sơ, giấy tờ, do hoàn cảnh chiến tranh, hồ sơ, tài liệu bị thất lạc hoặc không đầy đủ, nhưng có căn cứ thực tiễn, lịch sử để tiếp tục xem xét.

Khoản 2 Điều 48 Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 giao Chính phủ quy định việc công nhận người có công trong trường hợp còn thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ thực tiễn, lịch sử rõ ràng hoặc trường hợp đặc biệt khác.

Trên cơ sở đó, dự thảo Nghị định quy định cơ chế xem xét công nhận liệt sĩ trong trường hợp đặc biệt, bảo đảm khách quan, chặt chẽ, thận trọng và không làm thay đổi điều kiện, tiêu chuẩn công nhận liệt sĩ theo Pháp lệnh; đối với các đối tượng người có công khác, trường hợp thiếu hồ sơ, giấy tờ được quy định cụ thể trong thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục của từng đối tượng.

Ngoài ra, Bộ Nội vụ cũng đề xuất sửa đổi, bổ sung điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh đối với trường hợp làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh có tính chất nguy hiểm khi xây dựng tuyến biên giới, làm nhiệm vụ mật, thực hiện nhiệm vụ ngăn chặn, bắt giữ đối tượng thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, sau đó đối tượng bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự, về địa bàn có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn.

Sửa đổi, bổ sung một số quy định về thẩm quyền công nhận, căn cứ lập hồ sơ, thành phần hồ sơ đề nghị công nhận người hoạt động cách mạng trước ngày 1.1.1945, người hoạt động cách mạng từ ngày 1.1.1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, liệt sĩ, thương binh, người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ theo hướng đảm bảo sự thống nhất, chặt chẽ, không bỏ sót đối tượng.

Sửa đổi, bổ sung Danh mục địa bàn biên giới, trên biển, hải đảo có hệ số khu vực 0,7 và 1,0, gồm 159 địa bàn (xã, phường, đặc khu, nhà giàn), tăng 31 địa bàn so với danh mục 128 địa bàn trước đây.

Sửa đổi, bổ sung căn cứ Huân chương Chiến công do làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo, làm nhiệm vụ quốc tế ở Lào, Campuchia để giải quyết chế độ ưu đãi đối với người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế.