Dân Nhật phản đối triển khai quân sự tới Hormuz, ủng hộ cách xử lý của Thủ tướng Takaichi

Khảo sát được thực hiện trong bối cảnh Mỹ đang gây sức ép buộc các đồng minh tham gia bảo vệ eo biển Hormuz.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae - Ảnh: REUTERS

Theo hai cuộc thăm dò công bố cuối tuần qua, làn sóng phản đối trong dư luận Nhật Bản về vấn đề này khá rõ rệt. 

Khảo sát của báo Yomiuri cho thấy 67% số người được hỏi không đồng tình với việc điều Lực lượng Phòng vệ tới khu vực. Cuộc thăm dò của Hãng tin All-Nippon ghi nhận 52% phản đối triển khai lực lượng.

Kết quả này phản ánh tâm lý dè dặt lâu nay của công chúng Nhật Bản đối với các hoạt động quân sự ở nước ngoài, đặc biệt khi xung đột tại Iran chưa được xác định là mối đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong quốc gia.

Dù vậy, sức ép với Tokyo đang gia tăng khi eo biển Hormuz - nơi vận chuyển phần lớn dầu nhập khẩu của Nhật Bản - gần như bị phong tỏa trên thực tế.

Trong cuộc hội đàm với Tổng thống Trump hôm 19-3, Thủ tướng Takaichi Sanae đã tránh đối đầu công khai về mức độ hỗ trợ của Nhật Bản cho nỗ lực bảo vệ tuyến hàng hải này. 

Bà Takaichi cho biết Tokyo sẵn sàng đóng góp cho các nỗ lực chung, song khả năng hành động vẫn bị giới hạn bởi khung pháp lý hiện hành.

Dù công chúng không ủng hộ can dự quân sự trực tiếp, uy tín nội các của bà Takaichi lại đang ở mức cao. Hai cuộc thăm dò cuối tuần ghi nhận tỉ lệ ủng hộ nội các lần lượt đạt 71% và 65,2%. 

Đa số người được hỏi đánh giá tích cực cuộc gặp giữa bà Takaichi và ông Trump - cho thấy cử tri Nhật dù không muốn đất nước bị cuốn vào xung đột, vẫn ủng hộ cách chính phủ xử lý sức ép từ Mỹ theo hướng mềm mỏng, tránh đối đầu.

Bà Takaichi có cuộc gặp với Tổng thống Trump tại Nhà Trắng ngày 19-3 - Ảnh: KYODO

Trong khi khẳng định chưa tính tới việc triển khai lực lượng tác chiến, Tokyo vẫn để ngỏ một số phương án hạn chế hơn.

Ngoại trưởng Motegi Toshimitsu cuối tuần qua cho biết Nhật Bản có thể cân nhắc điều tàu rà phá thủy lôi tới Trung Đông, với điều kiện đạt được lệnh ngừng bắn và thủy lôi vẫn còn cản trở hoạt động hàng hải. 

Ông nhấn mạnh công nghệ rà phá thủy lôi của Nhật thuộc hàng tốt nhất thế giới - hàm ý nước này có thể đóng góp ở giai đoạn ổn định hậu xung đột, thay vì tham gia trực tiếp vào chiến sự.

Đây không phải phương án chưa có tiền lệ. Năm 1991, Nhật Bản từng điều sáu tàu rà phá thủy lôi tới vịnh Ba Tư - lần triển khai quân sự ra nước ngoài đầu tiên kể từ sau Thế chiến 2. 

Tuy nhiên, động thái đó chỉ diễn ra sau khi chiến dịch quân sự chính của Mỹ trong Chiến tranh vùng Vịnh đã kết thúc.

Ngoại trưởng Motegi cũng bác bỏ khả năng Nhật Bản đàm phán riêng với Iran để bảo đảm đường đi cho tàu thuyền nước này qua eo biển Hormuz - dù truyền thông Nhật trước đó dẫn nguồn tin cho biết Tehran sẵn sàng cho phép các tàu liên quan đến Nhật được đi qua.

Ông cho biết hiện có khoảng 45 tàu liên quan đến Nhật Bản đang bị ảnh hưởng tại tuyến hàng hải này, và chính phủ sẽ chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn cho các tàu đó.