Cảnh sát Mỹ bắt nhầm người vì tin vào AI

Người phụ nữ bị bắt giam hơn 5 tháng sau khi công nghệ nhận diện khuôn mặt liên kết bà với loạt vụ án ở nơi bà chưa từng đến.

Angela Lipps, 50 tuổi, bị bắt ngày 14/7/2025 tại bang Tennessee. Lệnh bắt được ban hành vài tuần trước đó bởi Sở Cảnh sát Thành phố Fargo, thuộc bang Bắc Dakota, cách nơi ở của Lipps hơn 1.600 km, dựa trên cáo buộc bà liên quan một loạt vụ gian lận ngân hàng trong khu vực.

Cảnh sát Fargo cho biết họ không có hệ thống AI riêng mà tiếp nhận thông tin từ Sở cảnh sát Thành phố West Fargo lân cận. Cảnh sát West Fargo đã sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt bằng AI của công ty Clearview AI, bên sở hữu cơ sở dữ liệu hàng tỷ hình ảnh thu thập từ internet và mạng xã hội. Dựa trên ảnh từ giấy tờ giả trong một vụ gian lận, hệ thống của họ xác định một "nghi phạm tiềm năng" có đặc điểm giống Lipps.

Sau khi tiếp nhận thông tin từ West Fargo, cảnh sát Fargo xác định Lipps là nghi phạm lừa đảo và chuyển hồ sơ cho công tố viên. Thẩm phán tại Bắc Dakota ký lệnh bắt giữ Lipps trên toàn quốc vào ngày 1/7/2025.

Angela Lipps, 50 tuổi, cư dân bang Tennessee, trước khi bị bắt vào tháng 7/2025. Ảnh: Sở Cảnh sát Hạt Cass

Lipps bị giam hơn ba tháng tại Tennessee trước khi bị dẫn độ sang Bắc Dakota. Tại Fargo, bà đối mặt nhiều cáo buộc nghiêm trọng, bao gồm trộm cắp và sử dụng trái phép thông tin cá nhân.

Lỗ hổng lớn nhất của toàn bộ cuộc điều tra là Angela Lipps khẳng định chưa từng đặt chân đến Bắc Dakota và cũng có bằng chứng ngoại phạm. Luật sư của bà cung cấp hồ sơ ngân hàng cho thấy Lipps đang ở Tennessee vào thời điểm các vụ phạm tội xảy ra. Ngày 12/12/2025, công tố viên thừa nhận xuất hiện "bằng chứng có khả năng minh oan" cho Lipps, 20 ngày sau đó các bên thống nhất hủy cáo buộc để tiếp tục điều tra. Lipps được trả tự do vào đêm Giáng sinh năm 2025.

Lipps nói rằng bà đã có những trải nghiệm "đáng sợ" khi bị dẫn độ. Đó là lần đầu bà đi máy bay, trong "trạng thái kiệt sức và bị tổn thương danh dự". Bà khẳng định trước đây chưa từng đến Bắc Dakota.

Luật sư của Lipps cho rằng việc giam giữ kéo dài là không cần thiết và có thể tránh được nếu điều tra ban đầu được thực hiện đúng cách. Họ đang xem xét khả năng khởi kiện liên quan đến quyền dân sự.

Trong cuộc họp báo vào tuần trước, cảnh sát trưởng Fargo Dave Zibolski thừa nhận việc phụ thuộc vào dữ liệu từ hệ thống AI của công ty đối tác là "một phần của vấn đề" dẫn đến sai sót. Tuy nhiên, họ không đưa ra lời xin lỗi. Hiện vụ án vẫn trong tình trạng "còn dang dở" và giới chức thành phố Fargo không loại trừ khả năng khởi tố lại nếu có thêm bằng chứng mới.

Dù vậy, cảnh sát Fargo thừa nhận họ đã phạm phải một số sai sót về quy trình, bao gồm việc không gửi ảnh giám sát đến trung tâm phân tích được chứng nhận về nhận diện khuôn mặt. Cơ quan này sẽ kiểm tra lại một số vụ án khác mà họ từng dừng sử dụng dữ liệu nhận diện AI.

Giới chuyên gia cảnh báo việc các cơ quan thực thi pháp luật nhanh chóng áp dụng công nghệ AI khi chưa có đủ bằng chứng về hiệu quả có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Một số sai sót không chỉ đến từ công nghệ mà còn từ người sử dụng công nghệ đó.

Thanh Danh (Theo CNN)