Bỏ giấy phép con trong xuất khẩu lao động, có phần muộn nhưng cần thiết

Thứ Trưởng Nguyễn Văn Hồi cho biết sẽ bỏ các "giấy phép con", nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất khẩu lao động. Ảnh: Bộ Nội vụ

Sau những vụ việc nghiêm trọng liên quan đến sai phạm trong lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài gần đây, trong đó có cả lãnh đạo cấp Thứ trưởng bị khởi tố, Bộ Nội vụ đang cho thấy quyết tâm chấn chỉnh tận gốc các vấn đề tồn tại.

Một trong những đề xuất gây chú ý gần đây là “bỏ giấy phép con”, cắt giảm các thủ tục cấp phép rườm rà trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.

Thậm chí, như Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Văn Hồi nói với Lao Động: “Sắp tới chúng tôi sẽ đề nghị sửa luật, và một số nghị định liên quan đến hoạt động xuất khẩu lao động".

Đây là một động thái có thể nói là có phần muộn, nhưng rất cần thiết để xây dựng lại niềm tin và sự minh bạch cho thị trường lao động quốc tế.

Thực tế suốt nhiều năm qua cho thấy, giấy phép hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài (giấy phép xuất khẩu lao động) là một trong những rào cản hành chính gây bức xúc cho doanh nghiệp và người lao động.

Mỗi bước đi trong chu trình xin cấp phép, gia hạn, bổ sung, điều chỉnh giấy phép đều gắn với những tầng nấc thủ tục và không ít rủi ro nhũng nhiễu.

Trong bối cảnh đó, đề xuất bỏ giấy phép con, thậm chí sửa luật không chỉ là một giải pháp giảm thủ tục hành chính mà còn là bước đi quyết định để ngăn chặn sự hình thành và phát triển của các nhóm lợi ích thao túng thị trường lao động.

Một thị trường mà cơ chế cấp phép quá phức tạp thường kéo theo hệ quả là cơ hội bị bán đi dưới nhiều hình thức, từ “bôi trơn” hồ sơ cho đến “chạy” chỉ tiêu.

Hệ lụy là người lao động phải gánh mức chi phí không minh bạch, thậm chí bị lừa đảo, bóc lột, trong khi các doanh nghiệp chân chính lại khó cạnh tranh nếu không chịu tuân theo "luật ngầm”.

Việc dỡ bỏ giấy phép con là một bước đi đúng, nhưng chỉ là bước đầu. Điều quan trọng là cơ chế thay đổi cách thức quản lý, cấp phép về xuất khẩu lao động.

Thay vì kiểm soát bằng thủ tục hành chính phức tạp, cần chuyển sang hậu kiểm mạnh, gắn trách nhiệm pháp lý rõ ràng với doanh nghiệp, chính quyền địa phương và các cơ quan trực thuộc bộ.

Mỗi hồ sơ đưa lao động ra nước ngoài cần được theo dõi bằng mã định danh, mỗi hợp đồng phải minh bạch và được giám sát bởi cơ chế công khai, chứ không thể phó mặc cho doanh nghiệp tự vận hành.

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nội vụ, Việt Nam hiện có trên 700.000 lao động đang làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng với thu nhập ổn định, gửi về nước lượng kiều hối lớn, khoảng 3,5 - 4 tỉ USD/năm, đó là con số không nhỏ.

Nên chấn chỉnh những tiêu cực, bất cập trong quản lý xuất khẩu lao động, ngoài bảo vệ lợi ích hợp pháp của người dân, còn là cách để xây dựng uy tín của Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế.