Bác Hồ với nhóm du học sinh đầu tiên đi Liên Xô trong Kháng chiến

07:30 10/02/2024

TP - Gần đây, tôi tìm lại được trong các ghi chép cũ bản ghi cuộc trò chuyện từ nhiều năm trước giữa tôi và ông Nguyễn Đình Khôi - nguyên Phó Vụ trưởng Vụ châu Âu 1, Bộ Ngoại giao. Ông Khôi thuộc nhóm thanh niên đầu tiên được cử đi học ở Liên Xô trong Kháng chiến chống Pháp. Lần đó, ông Khôi kể về lần Bác Hồ đến thăm và căn dặn những người sắp được ra nước ngoài học tập.

Trong kháng chiến chống Pháp, Trường Trần Phú được mở ở An toàn khu Thái Nguyên để bồi dưỡng và huấn luyện cán bộ của Đảng. Ông Nguyễn Đình Khôi cùng những người thuộc đoàn lưu học sinh đầu tiên chuẩn bị sang nước bạn học tập được tập trung về đây. Đó là ngày 8/5/1950 (theo nhật ký của ông Khôi), buổi trưa trời nóng không ngủ được nên ông ra suối tắm. Bỗng nghe có tiếng vó ngựa, ngẩng lên ông thấy hai người phi ngựa qua. Người đi trước khuất ngay, người thứ hai ông chỉ nhìn thấy phía sau lưng. Người đó mặc bộ quần áo màu cỏ úa, cổ quàng chiếc khăn trắng. Ông Khôi nghĩ đó là hai đồng chí cán bộ đi công tác qua. Đến chiều, lúc ăn cơm, ông mới nghe anh em bàn tán là có Bác Hồ đến thăm trường và đoán người mà mình thấy lúc chiều là Bác.

Bác Hồ với các du học sinh ta tại Liên Xô trong một lần thăm nước bạn

Bác Hồ với các du học sinh ta tại Liên Xô trong một lần thăm nước bạn

Sau giờ cơm chiều, mọi người được lệnh tập trung ra sân trường. Ông Khôi kể: “Lúc đó khoảng hơn 5 giờ chiều. Khi tới, tôi thấy Bác đang ngồi trên một cái ghế nhỏ đặt giữa sân, chung quanh là các đại biểu được triệu tập về dự Đại hội Học tập toàn quốc. Khi anh em đến đông, Bác bỏ ghế ngồi bệt xuống cỏ cùng mọi người. Gần 500 anh chị em có mặt ngồi thành vòng tròn, Bác ngồi chính giữa. Tiếng nói của Bác mạnh và trong. Khi nói, Bác xưng là “mình” và thỉnh thoảng lại pha trò thú vị bằng những câu nói dân dã làm tất cả cười ồ. Bác không ngồi im mà chú ý xoay hướng cả về đủ bốn phía cử tọa”.

Trong cái đêm tháng 5 đáng ghi nhớ ấy, Bác đã căn dặn riêng với các du học sinh: “Cái tên du học sinh từ trước đến nay không có nghĩa tốt đẹp: con quan, con nhà giàu thì được đi du học để về đè đầu, cưỡi cổ dân. Ngày nay, các chú sắp ra nước ngoài là để học tập những gì trong nước chưa có điều kiện dạy. Các đồng chí nước ngoài sẽ giúp đỡ huấn luyện để các chú về phụng sự đoàn thể, phụng sự cách mạng, phụng sự dân tộc…”.

Mới hai tháng trước đó, ông Khôi đang làm bí thư chi bộ xã Xuân Lạc, huyện Nam Đàn thì được lệnh ra Việt Bắc tập trung đi học. Lúc ở nhà, nghe phổ biến là đi du học và cả huyện chỉ có 3 người được chọn, ông Khôi thấy tự hào ghê gớm. “Khi tôi đi, cả xã ra tiễn. Có cả chụp ảnh nữa, thứ cực hiếm thời đó. Nhiều người chúc tôi đi học giỏi để về “làm quan cả họ được nhờ”! – Ông Khôi cười kể.

Còn tối hôm đó, bên ngọn đèn măng xông đặt giữa bãi cỏ, Bác Hồ căn dặn: “Vậy lúc đi học, phải nghĩ thế nào, làm thế nào cho đúng?

Thứ nhất, phải luôn nhớ rằng trong lúc mình được đi học để sau thành nghề thì trong nước biết bao nhiêu bạn cùng tuổi phải lăn lộn chiến đấu với quân thù. Như vậy thì các chú phải đừng quá hớn hở về việc mình được đi học, đừng lấy đó làm điều hãnh diện. Phải coi thời gian này là thời gian mình được đoàn thể miễn công tác cho để đi học. Mà học là để về phụng sự cách mạng. Bởi vậy việc gì có ích cho cách mạng là học: rèn, nguội, ngoại giao, ngoại ngữ… không có việc gì là sang, là hèn cả.

Bác Hồ với thầy trò một trường đại học những năm 60

Bác Hồ với thầy trò một trường đại học những năm 60

Học không phải để làm quan. Các chú phải nhớ điều đó.

Thứ hai, phải đoàn kết với nhau và đoàn kết với các đồng chí nước ngoài. Muốn đoàn kết thì phải phê bình, khuyên răn, sửa chữa cho nhau. Trong mười người, nếu có một người làm bậy thì cả mười người đều mang tiếng xấu. Tuy là với đồng chí, với nhân dân bạn đều là bạn bè nhưng cũng phải giữ quốc thể. Chú nào vi phạm thì phải loại ra, ở nhà không loại thì ra nước ngoài cũng bị loại. Anh em ra nước ngoài muốn thành công trong việc học tập thì tất nhiên phải nghiêm khắc như thế”.

Những lời trên ông Khôi nhớ rất rõ vì sau đó Trường Trần Phú đã tập hợp ghi chép của học viên, đối chiếu để đưa ra bản ghi chính xác nhất những lời Bác dạy. Ông Khôi đã chép nguyên văn những lời của Bác vào cuốn sổ tay và mang theo suốt quãng đời du học và làm cán bộ ngoại giao ở nhiều nước sau này.

Trong cuộc nói chuyện cách đây hơn 20 năm ấy, ông Khôi nói với tôi: “Giờ đã nghỉ nhưng thỉnh thoảng tôi lại giở đọc những trang ghi những lời Bác dặn. Trong tâm trí tôi vẫn hiện rõ hình ảnh Người ngồi trên bãi cỏ, chung quanh là đàn cháu con quây quần. Và xa hơn là cánh rừng và sau đó nữa là chân trời mênh mông mà Người đã mở ra cho chúng tôi.

Có thể bạn quan tâm
Lại xảy ra cháy rừng ở Lâm Đồng

Lại xảy ra cháy rừng ở Lâm Đồng

10:30 24/04/2023

Rừng ở khu vực núi Voi (xã Hiệp An, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng ) vừa phát cháy. Trước đó, đã từng xảy ra vụ cháy rừng thông tự nhiên...

Khởi tố bị can, bắt tạm giam 2 đối tượng về hành vi trộm cắp tài sản

Khởi tố bị can, bắt tạm giam 2 đối tượng về hành vi trộm cắp tài sản

12:00 03/10/2023

Bến Tre - 2 đối tượng Tống Duy Tâm (42 tuổi, ngụ ở ấp An Thuận, xã An Bình Tây, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre) và Trần Thanh Phương...

Bé gái 9 tuổi chết vì chấy rận, mẹ và bà bị cáo buộc tội giết người

Bé gái 9 tuổi chết vì chấy rận, mẹ và bà bị cáo buộc tội giết người

12:00 21/08/2023

Hai mẹ con Sandra Kraykovich (38 tuổi) và Elizabeth Kraykovich (64 tuổi) bị cơ quan chức năng bắt giữ sau khi để con gái 9 tuổi qua đời vì nhiễm ký sinh trùng nghiêm trọng. Họ bị cáo buộc tội giết người cấp độ một do liên quan đến cái chết của bé gái đáng thương. Ngày 22/3/2023, Sở cứu hỏa Tucson (Arizona,Mỹ) nhận được cuộc gọi khẩn cấp, họ lập tức đến nơi ở của hai phụ nữ này và phát hiện một đứa trẻ đang bất tỉnh. Dù họ đã nỗ lực cấp cứu nhưng...

Quảng Ngãi: Hàng chục tấn rác thải bủa vây Đầm nước mặn Sa Huỳnh

Quảng Ngãi: Hàng chục tấn rác thải bủa vây Đầm nước mặn Sa Huỳnh

11:00 11/08/2023

Tình trạng rác thải ngưng trệ ùn ứ tại Đầm nước mặn Sa Huỳnh (phường Phổ Thạnh, Quảng Ngãi) bắt đầu từ năm 2018 khi người dân địa phương phản đối nhà máy rác hoạt động gần khu dân cư.

Bắt chủ tịch tỉnh An Giang liên quan đường dây khai thác cát lậu lớn nhất tỉnh

Bắt chủ tịch tỉnh An Giang liên quan đường dây khai thác cát lậu lớn nhất tỉnh

17:20 25/12/2023

Ông Nguyễn Thanh Bình, chủ tịch tỉnh An Giang, bị cơ quan điều tra khởi tố bị can, bắt tạm giam để điều tra sai phạm liên quan đường dây khai thác cát lậu lớn nhất địa phương này.

Gia đình bé 8 tuổi bị bắt cóc kể về cuộc giải cứu con trong đêm

Gia đình bé 8 tuổi bị bắt cóc kể về cuộc giải cứu con trong đêm

11:30 20/08/2023

Bé A. bỗng mất tích, gia đình nghi bé bị bắt cóc nên huy động người thân tỏa đi các tuyến đường tìm kiếm đồng thời báo công an.

Lạnh lẽo nhà lưu niệm Hoàng thái hậu cuối cùng của triều Nguyễn

Lạnh lẽo nhà lưu niệm Hoàng thái hậu cuối cùng của triều Nguyễn

07:30 03/03/2023

THỪA THIÊN HUẾ - Nằm bên dòng sông An Cựu, khu nhà số 145 đường Phan Đình Phùng (Phường Phú Nhuận, TP. Huế) đã từng là nơi ở cuối đời...

Sở Y tế TP.HCM phản hồi vụ tai biến thẩm mỹ nâng ngực, gọt cằm tại BV ở Quận 10

Sở Y tế TP.HCM phản hồi vụ tai biến thẩm mỹ nâng ngực, gọt cằm tại BV ở Quận 10

07:50 12/01/2024

Chiều 11/1, trong cuộc họp báo thường kỳ, ông Nguyễn Hải Nam, Phó Chánh văn phòng Sở Y tế TP.HCM cho biết, ngay sau khi có thông tin xảy ra vụ tai biến phẫu thuật, Thanh tra Sở Y tế đã phối hợp với Phòng Y tế Quận 10 tiến hành xác minh thông tin nữ bệnh nhân tai biến sau ca phẫu thuật thẩm mỹ tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh. Theo thông tin, người bệnh là một phụ nữ 26 tuổi (ngụ tại Quận 7, quê Quảng Nam) được chẩn đoán hôn mê, xuất huyết não, hậu...

Quy hoạch mạng lưới đại học: Sẽ sáp nhập, đình chỉ trường chưa đạt chuẩn

Quy hoạch mạng lưới đại học: Sẽ sáp nhập, đình chỉ trường chưa đạt chuẩn

10:10 15/01/2024

Số lượng trường đại học, cao đẳng sau sáp nhập, đình chỉ có thể giảm 20% so với hiện nay.

Co loi xay ra
Co loi xay ra