Áp lực tiếp tục đè nặng lên Israel

09:20 04/04/2024

Dư luận quốc tế dậy sóng sau khi Israel thừa nhận không kích nhầm vào đoàn xe của tổ chức viện trợ lương thực World Central Kitchen.

Người dân tại Gaza vây quanh chiếc xe của Tổ chức World Central Kitchen bị Israel bắn nhầm vào đầu tuần này (ảnh chụp ngày 2-4) - Ảnh: AFP

Vụ việc xảy ra ngày 1-4. Đoàn xe bị tấn công khi đang rời khỏi nhà kho Deir al-Balah tại Gaza sau khi dỡ hơn 100 tấn lương thực viện trợ nhân đạo được đưa đến bằng đường biển.

Tổ chức World Central Kitchen (WCK) cho biết các nhân viên thiệt mạng thuộc độ tuổi từ 25-57 có quốc tịch Úc, Anh, Palestine, Ba Lan và một người mang hai quốc tịch Mỹ, Canada.

Israel hứng làn sóng chỉ trích

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gọi đây là "sự kiện bi thảm" và thừa nhận lực lượng của nước này "vô tình làm hại những người không tham chiến ở Dải Gaza". Song ông cũng nhấn mạnh đây là điều vẫn xảy ra trong chiến tranh và hứa sẽ ngăn chặn những sự kiện tương tự tái diễn.

Tổng thống Israel Isaac Herzog ngày 2-4 đã "bày tỏ lời xin lỗi chân thành" khi trao đổi với nhà sáng lập WCK José Andrés. Ông Herzog cam kết Israel sẽ thực hiện một cuộc điều tra kỹ lưỡng về vụ việc, đồng thời tái khẳng định sự đảm bảo của Israel về việc cung cấp viện trợ cho người dân ở Dải Gaza, theo báo Times of Israel.

Israel dần đơn độc trong cuộc chiến ở Dải Gaza?ĐỌC NGAY

Trong tuyên bố ngày 3-4, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) Herzi Halevi cũng thừa nhận vụ việc "là một sai lầm nghiêm trọng" do phía Israel đã "nhận dạng sai" mục tiêu vào ban đêm.

Về vụ việc này, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết ông "tức giận và đau lòng", đồng thời hối thúc Israel nhanh chóng điều tra làm rõ và phải công khai các thông tin phát hiện được về vụ việc.

Anh đã triệu tập đại sứ Israel sau khi Thủ tướng Rishi Sunak cho biết ông "sốc và đau buồn" khi biết có công dân Anh trong số những người thiệt mạng.

Trong khi đó, Thủ tướng Úc lên án vụ tấn công mà ông gọi là "hoàn toàn không thể chấp nhận". Còn Ba Lan thậm chí đã yêu cầu Israel phải bồi thường cho gia đình các nhân viên cứu trợ đã thiệt mạng.

Theo Reuters, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dường như đang ngày càng chìm vào thế "cô lập" trên trường quốc tế khi tiếp tục chiến dịch ở Gaza.

Lo đứt nguồn viện trợ

Israel đã phải đối mặt với áp lực quốc tế mạnh mẽ và đặc biệt là từ các đồng minh thân cận như Mỹ về việc đảm bảo có thêm viện trợ đến Dải Gaza, đặc biệt là các khu vực khó tiếp cận ở phía bắc Gaza, trong bối cảnh đã có nhiều cảnh báo về nạn đói nghiêm trọng ở đây.

Theo Times of Israel, cái chết của các nhân viên WCK chắc chắn sẽ gây thêm trở ngại cho Israel khi cố gắng đẩy mạnh cuộc tấn công vào thành phố phía nam Rafah - nơi được cho là thành trì cuối cùng của Hamas ở Gaza chưa bị Lực lượng phòng vệ Israel càn quét.

Giới chức Mỹ và Israel cũng lo ngại về khả năng Tel Aviv sẽ phải nhận lấy trách nhiệm viện trợ cho người Palestine khi mà rất có thể sẽ không còn tổ chức nào cung cấp viện trợ cho Gaza nữa.

Vụ tấn công hôm 1-4 đã khiến WCK quyết định tạm dừng cung cấp viện trợ cho Dải Gaza, mặc dù họ là một trong những đơn vị tích cực viện trợ lương thực nhất cho khu vực này kể từ khi xung đột nổ ra vào tháng 10 năm ngoái. WCK cho biết tính đến tháng 3 họ đã cung cấp 42 triệu suất ăn.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cũng tạm ngưng nỗ lực hỗ trợ nhân đạo qua đường biển vào Gaza để chờ điều tra đầy đủ về vụ việc. Tổ chức viện trợ cho vùng Cận Đông Anera tuyên bố dừng hoạt động ở Gaza "đến khi nhân viên có thể lấy lại niềm tin rằng họ có thể thực hiện nhiệm vụ mà không gặp rủi ro quá mức".

Theo Liên Hiệp Quốc, đã có ít nhất 196 nhân viên cứu trợ nhân đạo thiệt mạng ở Gaza kể từ khi giao tranh nổ ra. Hamas cũng cáo buộc Israel tấn công các điểm phân phối viện trợ.

"Chính phủ Israel cần chấm dứt việc hạn chế viện trợ nhân đạo, ngừng giết chết dân thường, các nhân viên cứu trợ và ngừng dùng lương thực làm vũ khí", người sáng lập WCK José Andrés lên tiếng.

Biểu tình dâng cao tại Israel

Bất chấp các cuộc biểu tình trong nước, quân đội Israel tiếp tục tấn công nhằm vào Hamas tại Bệnh viện al-Amal ở TP Khan Younis thuộc Gaza. Tel Aviv tuyên bố đã không kích phá hủy hạ tầng quân sự của Hamas như các kho vũ khí, các khu quân sự.

Đài CNN cho biết ngày 2-4 hàng nghìn người Israel đã biểu tình trước tòa nhà quốc hội ở Jerusalem, kêu gọi Thủ tướng Benjamin Netanyahu từ chức và yêu cầu trả tự do cho các con tin ở Gaza. Đây là ngày thứ 3 trong làn sóng biểu tình lớn nhất kể từ khi xung đột Israel - Hamas nổ ra.

Cuộc tấn công bất ngờ của Hamas vào Israel hôm 7-10-2023 đã khiến hơn 1.100 người Israel thiệt mạng. Hamas cũng đã bắt giữ hơn 250 con tin ở Dải Gaza. Trong khi đó, các cuộc tấn công trả đũa của Israel đã khiến hơn 32.000 người Palestine ở Gaza thiệt mạng và phần lớn trong số 2,3 triệu cư dân ở dải đất này phải rời bỏ nhà cửa.