Áp lực kinh tế 'đe dọa' truyền thống sinh con tuổi rồng của người Trung Quốc

10:20 11/02/2024

Sinh nhiều em bé nhờ năm rồng sẽ hữu ích cho tăng trưởng của Trung Quốc, nhưng chính áp lực kinh tế khiến truyền thống này khó bùng nổ.

Khi mang thai được sáu tháng, Ma Qian khiến bạn bè ghen tị vì sẽ có một bé trai tuổi rồng sinh vào Giáp Thìn 2024. Thực tế, đây không phải là tình cờ. Họ tranh thủ có con ngay sau làm đám cưới vào tháng 7/2023. "Tất cả đã được lên kế hoạch. Ngay sau khi ký hôn thú, tôi bắt đầu chuẩn bị sẵn sàng", cô gái 27 tuổi sống ở Bắc Kinh với người chồng là nhà đầu tư 30 tuổi, cho biết.

Có một đứa con tuổi Thìn thường được người Trung Quốc xem là điều tốt. Con rồng có xu hướng gắn liền với những thành tựu to lớn hơn, vì rồng - con thú thần thoại duy nhất trong 12 con giáp - đại diện cho quyền lực và sự vĩ đại.

Thực tế, tỷ lệ sinh của Trung Quốc trong năm Thìn 2012 đã tăng lên 14,57%, từ mức 13,27% của 2011, trước khi giảm xuống 13,03% vào 2013. Một phân tích của Financial Times cũng cho thấy tỷ lệ sinh tăng đột biến trong những năm con rồng xa hơn, chẳng hạn như năm 1988 và 1976.

Những đứa trẻ tuổi rồng còn được cho là có những đặc điểm đáng mơ ước như trí thông minh, khả năng lãnh đạo và vận may. Một nghiên cứu vào năm 2017 của Naci Mocan và Han Yu, hai nhà kinh tế tại Đại học Bang Louisiana (Mỹ), tìm cách kiểm chứng niềm tin này.

Họ phát hiện người tuổi rồng có điểm trung bình tốt hơn ở nhiều chỉ số khác nhau, bao gồm tỷ lệ có bằng cử nhân, thi tuyển đại học. Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ lý giải rằng "thành tích học tập cao hơn của trẻ em tuổi Thìn ở Trung Quốc phần lớn là do cha mẹ chúng kỳ vọng cao hơn nhiều".

Nghĩa là, những đứa trẻ tuổi rồng có thể giỏi hơn không phải vì thừa hưởng điều gì siêu nhiên, mà chính bởi sự chăm sóc kỹ của phụ huynh. Nhưng dù sao, kết quả này cũng tốt cho nhân lực Trung Quốc, với một lứa thế hệ được đầu tư.

Yuan Xin, Phó chủ tịch Hiệp hội Dân số Trung Quốc thừa nhận xu hướng giảm tổng dân số chắc chắn sẽ kéo dài và trở thành đặc điểm cố hữu.

Năm 2022, dân số Trung Quốc lần đầu tiên giảm kể từ những năm 1960. Đến 2023, Ấn Độ vượt qua, thành quốc gia đông dân nhất thế giới. Tháng 1/2024, dân số nước này tiếp tục giảm. Tỷ suất sinh - được tính bằng số lượng trẻ em sinh ra trong một năm so với tổng số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ - hiện ước khoảng 1, thấp hơn nhiều so với mức 2,1 cần thiết để duy trì dân số ổn định.

Dân số giảm đặt ra thách thức với tăng trưởng của Trung Quốc, đặc biệt là khi nước này chuyển trọng tâm xem nhu cầu trong nước thành động lực quan trọng. Nghiên cứu của tổ chức tư vấn Bruegel vào tháng 10/2023, do Alicia García-Herrero và Xu Jianwei thực hiện, phát hiện rằng dân số ngày càng giảm có thể làm mất đi 1,4% mức tăng trưởng GDP hàng năm của Trung Quốc sau 2035.

Điều này là do tỷ lệ sinh giảm bắt đầu có tác động rõ nét đến dân số trong độ tuổi lao động, cùng với quá trình đô thị hóa giảm dần. Trong bối cảnh tỷ lệ sinh Trung Quốc đã giảm 7 năm liên tiếp, gây lo ngại cho tương lai kinh tế về lâu dài, truyền thống chuộng sinh con tuổi rồng thắp lên chút hy vọng mức giảm dân số năm 2024 sẽ nhẹ hơn.

Yue Su, Kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Economist Intelligence Unit (EIU) kỳ vọng số ca sinh mới sẽ phục hồi vào năm nay. "Điều này có khả năng góp phần vào quỹ đạo tăng trưởng dân số tích cực một lần nữa", chuyên gia nói.

Dù vậy, không có nhiều hy vọng bùng nổ dân số tuổi rồng năm nay. Áp lực kinh tế khiến các gia đình dù muốn có con tuổi rồng cũng phải rất cân nhắc.

Tiến sĩ Mu Zheng, nhà xã hội học nghiên cứu về sinh sản của Trung Quốc tại Đại học Quốc gia Singapore, dự báo gia tăng số trẻ em năm nay "nhưng nó có thể rất vừa phải". "Việc sinh con vẫn là một quyết định lớn, cần cân nhắc kỹ lưỡng. Ý nghĩa tốt lành của năm con rồng có thể thúc đẩy những người có ý định sinh con nhưng với những người đã không muốn thì không tác dụng lắm", bà nói.

Chuyên gia này phân tích đằng sau sự suy giảm dân số của Trung Quốc gồm 3 vấn đề. Đầu tiên là áp lực và chi phí ngày càng tăng. Ngoài ra, những quan điểm lựa chọn cuộc sống thay đổi. Trong đó, trách nhiệm với trẻ em có thể được coi là gánh nặng và không phải là mục tiêu cuộc đời một số người. Các định kiến giới tính dai dẳng cũng tạo ra sự miễn cưỡng trong kết hôn và sinh con ở những phụ nữ có trình độ học vấn cao.

Wang Feng, chuyên gia nhân khẩu học Trung Quốc tại Đại học California cũng cho rằng sự bi quan về kinh tế là lực cản để cải thiện tỷ lệ sinh trong năm nay. "Có con là trách nhiệm suốt đời. Chính vì vậy mà phụ nữ Trung Quốc ngày càng phải tìm cách không sinh con hoặc không kết hôn", ông nói.

Thực tiễn kinh nghiệm, có những vợ chồng thậm chí né sinh con năm rồng vì sợ đứa trẻ phải chịu áp lực và cạnh tranh hơn. Liu Xi, người Thành Đô, phải xếp hàng dài ở bệnh viện để khám thai sản và thậm chí cả khi đi sinh hồi 2000. "Đó là năm thiên niên kỷ và cũng là năm rồng nên bà bầu ở khắp mọi nơi", Liu kể lại.

Con gái tuổi rồng của Liu trải qua phần lớn cuộc đời học sinh với sự cạnh tranh khốc liệt. Các lớp học đông hơn và nguồn lực bị căng ra. Theo bà, các bậc cha mẹ có thể không muốn đặt con mình vào hoàn cảnh như vậy và sẽ tránh sinh con năm nay.

Kinh tế trưởng Yue Su dự báo sau thời gian ngắn phục hồi năm 2024 và có thể là năm 2025, số lượng trẻ sơ sinh dự kiến quay trở lại xu hướng giảm trước đó, do có ít phụ nữ trong độ tuổi sinh sản hơn và tỷ lệ sinh giảm.

Năm con rồng bản thân khó thay đổi cục diện dân số. Tiến sĩ Mu Zheng cho rằng việc tăng tỷ lệ sinh một cách hiệu quả sẽ phải trả giá đắt và đòi hỏi những thay đổi đáng kể về mặt hệ thống để hỗ trợ sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống của cha mẹ, cũng như giải quyết sự bất bình đẳng giới trong hôn nhân và gia đình.

Và trong khi những kỳ vọng về bùng nổ trẻ em tuổi rồng còn khiêm tốn, một số quan điểm bất lợi còn nổi lên. Cuối tháng 1, mạng xã hội Trung Quốc lan truyền nội dung năm Giáp Thìn không tốt để kết hôn.

Lý lẽ đưa ra là ngày Lập Xuân 2024 rơi vào 4/2, tức trước Mùng 1 Tết Giáp Thìn (rơi vào 10/2), theo quan điểm dân gian gọi là năm "không có mùa xuân". Vì mùa xuân là thời điểm sinh sôi nảy nở nên năm "không có mùa xuân" được xem là "năm góa phụ", dẫn đến kết hôn sẽ kém may mắn.

Dư luận khiến Bộ Dân chính Trung Quốc vào cuộc theo dõi, và một đài truyền hình nhà nước phải đăng tin khẳng định không có mối liên hệ nào giữa vận rủi và một "năm không có mùa xuân". Cùng với đó, Lập Xuân xảy ra trước Mùng 1 không hiếm gặp, và từng xảy ra vào năm 2019 và 2021.

Phiên An (tổng hợp)

Có thể bạn quan tâm
Những cặp vợ chồng doanh nhân Việt giàu có, quyền lực

Những cặp vợ chồng doanh nhân Việt giàu có, quyền lực

10:00 12/02/2024

Ông Phạm Nhật Vượng và bà Phạm Thu Hương Trên con đường thành công của ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Vingroup, không thể thiếu dấu ấn của người vợ đã đồng hành và chia sẻ mọi khó khăn, thử thách cùng ông, đó là bà Phạm Thu Hương. Năm 1993, ông Vượng và bà Hương quyết định bắt đầu một cuộc sống mới ở thành phố Kharkov (Liên Xô cũ) và mở một cửa hàng ăn mang tên Việt Nam Thăng Long. Họ chọn những ngõ ngách có đông người...

Quy định về chi phí chuyển đổi đất xen kẹt sang đất ở

Quy định về chi phí chuyển đổi đất xen kẹt sang đất ở

12:30 20/12/2023

Đất xen kẹt thường không có sổ đỏ, chuyển nhượng chỉ thông qua giấy tờ viết tay. Do nằm xen kẹt trong các khu dân cư nên những mảnh đất...

Từ vụ ông Dương Công Minh bị xúc phạm, người vi phạm có thể bị phạt tới 20 triệu đồng

Từ vụ ông Dương Công Minh bị xúc phạm, người vi phạm có thể bị phạt tới 20 triệu đồng

21:30 12/05/2023

Luật sư cho rằng, trong các tình huống tương tự như vụ Chủ tịch Dương Công Minh bị xúc phạm trên mạng xã hội, nếu người vi phạm bị xử...

Giáo hoàng Francis kêu gọi 'những người anh em' Nga quay lại Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen

Giáo hoàng Francis kêu gọi 'những người anh em' Nga quay lại Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen

23:20 30/07/2023

Giáo hoàng Francis bày tỏ: “Tôi kêu gọi những người anh em của tôi, các cơ quan chức năng ở Liên bang Nga, thiết lập lại sáng kiến Biển Đen để lúa mì có thể được vận chuyển một cách an toàn...'.

Ứng phó thiếu điện, Bộ trưởng Công Thương họp với 10 tỉnh có điện khí thiên nhiên

Ứng phó thiếu điện, Bộ trưởng Công Thương họp với 10 tỉnh có điện khí thiên nhiên

06:10 25/06/2023

Tại thông báo kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Công Thương đề nghị tỉnh ủy, UBND các tỉnh, thành phố và các cơ quan, đơn vị có liên quan đẩy nhanh tiến độ các dự án điện khí LNG đúng tiến độ theo quy hoạch đã được phê duyệt. Đối với các dự án đã có chủ đầu tư, các địa phương tập trung đôn đốc tiến độ và tạo điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư triển khai thực hiện dự án; kịp thời giải quyết hoặc hỗ trợ giải quyết những khó khăn, vướng mắc (nhất là...

Hà Nội có 15 huyện, thị xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới

Hà Nội có 15 huyện, thị xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới

14:00 27/03/2023

Hà Nội đã có 15 huyện, thị xã được công nhận là đơn vị hành chính cấp huyện đạt chuẩn nông thôn mới và phấn đấu đưa 3 địa phương còn lại gồm Ứng Hòa, Mỹ Đức, Ba Vì 'về đích.'

Lộ diện 20 công trình vi phạm PCCC của chủ chung cư mini nứt cột Hà Nội

Lộ diện 20 công trình vi phạm PCCC của chủ chung cư mini nứt cột Hà Nội

19:20 27/02/2024

Trong danh sách 90 chung cư mini còn tồn tại, vi phạm về phòng cháy chữa cháy (PCCC) do Công an quận Thanh Xuân vừa công bố, có khoảng 20...

Cà Mau khai mạc Ngày hội khởi nghiệp năm 2023

Cà Mau khai mạc Ngày hội khởi nghiệp năm 2023

17:00 25/10/2023

Cà Mau - Ngày 25.10, Ban Chỉ đạo hỗ trợ khởi nghiệp tỉnh Cà Mau tổ chức khai mạc Ngày hội khởi nghiệp Cà Mau năm 2023 (CamaUP’23).

Thay 'áo mới' để TP.HCM phát triển

Thay 'áo mới' để TP.HCM phát triển

09:00 15/05/2023

Các chuyên gia phân tích nhiều điểm mới trong nghị quyết thay thế nghị quyết 54 về thí điểm một số cơ chế đặc thù phát triển TP.HCM. Nếu được Quốc hội bấm nút thông qua trong tháng 5 này, từ bất động sản đến đổi mới sáng tạo sẽ có cơ hội để đột phá.

Co loi xay ra
Co loi xay ra