'Người vô danh' có thể làm đảo lộn cục diện bầu cử ở California

Ứng viên Cộng hòa ít tên tuổi Stansfield bất ngờ nổi lên trong bầu cử sơ bộ bang California, đe dọa làm đảo lộn nỗ lực của đảng Dân chủ nhằm giành thêm ghế Hạ viện.

Khi quyết định tranh cử vào Hạ viện Mỹ, Michael Stansfield, một nhân viên hỗ trợ kỹ thuật 50 tuổi bình thường ở bang California, không đặt mục tiêu chiến thắng, mà chỉ muốn gửi thông điệp về hòa bình ở Trung Đông tới cử tri Cộng hòa.

Người đàn ông ít tên tuổi này không có đội ngũ vận động tranh cử, không nhận được khoản quyên góp đáng kể nào và phải vay thế chấp nhà khoảng 17.000 USD để trang trải chi phí nộp hồ sơ tranh cử.

Stansfield gần như không xuất hiện trong các tính toán chính trị của cả đảng Dân chủ lẫn Cộng hòa cho đến ngày 3/6, một ngày sau khi bang California tổ chức bầu cử sơ bộ. Kết quả kiểm phiếu ban đầu ở Khu vực bầu cử số 6 cho thấy ông đang ở vị trí thứ hai, trở thành nhân tố có thể làm xáo trộn chiến lược của đảng Dân chủ nhằm giành thêm ghế tại Hạ viện trong bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Michael Stansfield tại nhà riêng ở Rocklin, bang California ngày 3/6. Ảnh: AP

Cử tri California tháng 11/2025 chấp thuận kế hoạch vẽ lại bản đồ bầu cử của Thống đốc Gavin Newsom theo hướng có lợi cho phe Dân chủ, giúp đảng này tăng cơ hội giành thêm 5 ghế và kiểm soát Hạ viện. Động thái nhằm đáp trả kế hoạch vẽ lại bản đồ bầu cử tương tự của phe Cộng hòa ở bang Texas, được Tổng thống Donald Trump thúc đẩy.

Các khu vực bầu cử bảo thủ bị chia thành những vùng nhỏ hơn, sau đó nhập vào một khu vực có xu hướng ủng hộ đảng Dân chủ để hình thành khu vực bầu cử mới có lợi cho phe này. Đảng Dân chủ giả định rằng tại mỗi khu vực bầu cử, ít nhất một ứng viên phe mình sẽ vào nhóm hai người dẫn đầu trong vòng bầu cử sơ bộ để tham gia cuộc đua "một chọi một" vào tháng 11.

Khu vực bầu cử số 6 trải dài từ thành phố thủ phủ Sacramento đến các vùng ngoại ô có xu hướng bảo thủ ở phía đông được xem là một trong những mục tiêu quan trọng trong tính toán này của phe Dân chủ. Tuy nhiên, kết quả kiểm phiếu ban đầu đang tạo ra một kịch bản khác.

Người dẫn đầu cuộc đua là Kevin Kiley, hạ nghị sĩ Cộng hòa của Khu vực bầu cử số 3. Đây là khu vực có truyền thống bảo thủ trước khi California vẽ lại bản đồ.

Kiley tranh cử với tư cách ứng viên độc lập, khiến Stansfield trở thành ứng viên duy nhất thuộc đảng Cộng hòa tại khu vực này. Điều đó giúp Stansfield thu hút lượng phiếu đáng kể từ các cử tri bảo thủ, trong khi phiếu bầu của đảng Dân chủ bị chia nhỏ cho tới 9 ứng viên.

Kết quả là Stansfield bất ngờ vươn lên vị trí thứ hai, khiến 9 ứng viên Dân chủ đối mặt nguy cơ bị loại khỏi cuộc đua ở một khu vực mà họ từng coi là cơ hội giành ghế.

Cử tri bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ ở Beverly Hills, California, ngày 2/6. Ảnh: AP

Sự xuất hiện của Stansfield càng gây chú ý, khi ông tuyên bố rằng động lực tranh cử của mình xuất phát từ mong muốn thúc đẩy sự thấu hiểu giữa các cộng đồng tôn giáo.

"Tôi muốn cho những người theo Kitô giáo và Do Thái giáo thấy Chúa trong Kinh Thánh cũng yêu thương người Hồi giáo", Stansfield nói. "Tôi không tham gia cuộc đua này với mục tiêu nhất thiết phải giành chiến thắng".

Stansfield từng là sinh viên chủng viện, nhưng bị buộc thôi học vì cho rằng người Palestine có quyền đối với vùng Đất Thánh theo cách diễn giải từ Kinh Thánh. Ông kết hôn với một phụ nữ Hồi giáo đến từ Trung Đông.

Năm 2018, người đàn ông này ra tranh cử ghế Hạ viện với tư cách thành viên đảng Dân chủ ở bang Oregon và thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử sơ bộ, chỉ giành khoảng 4% số phiếu tại khu vực bầu cử. Trong bảng khảo sát dành cho ứng viên khi đó, Stansfield tự mô tả bản thân là người Do Thái và cho biết một trong những chính sách công mà ông tâm huyết nhất là cung cấp nước sạch và thiết bị y tế cho Gaza.

Stansfield nói ông rời đảng Dân chủ sau khi chiến sự giữa Israel và Hamas bùng phát dưới nhiệm kỳ của tổng thống Joe Biden và điều ông mô tả là "nạn diệt chủng" ở Gaza.

Sau khi chuyển tới California, ông quyết định tham gia tranh cử từ khi Khu vực bầu cử số 6 vẫn được xem là khu vực có xu hướng ủng hộ đảng Cộng hòa, vì ông muốn tiếp cận được nhiều cử tri bảo thủ nhất có thể.

"Tôi muốn nói với đảng Cộng hòa rằng tôi yêu quý các bạn, nhưng các bạn đã mắc sai lầm", ông cho biết.

Đến ngày 4/6, với khoảng 53% số phiếu đã được kiểm, Stansfield vẫn duy trì vị trí thứ hai với tỷ lệ 22,2%. Ứng viên độc lập Kiley đứng đầu với 26,8%, còn ứng viên Dân chủ Richard Pan giành được 21,2% số phiếu.

Dù vậy, đảng Dân chủ vẫn có thể xoay chuyển tình thế, bởi cơ quan bầu cử California chưa tiếp nhận đầy đủ phiếu bầu qua thư, vốn thường đổ về muộn.

Các phiếu bầu qua thư được coi là hợp lệ nếu có dấu bưu điện trước hoặc trong ngày bầu cử 2/6, và thường đến tay nhân viên kiểm phiếu trong vòng 7 ngày. Bang này cũng yêu cầu cơ quan bầu cử liên hệ với những cử tri có chữ ký không trùng khớp để xác minh danh tính.

"Tôi nghĩ đảng Dân chủ nhiều khả năng vẫn có lợi thế", Rob Stutzman, chiến lược gia đảng Cộng hòa tại Sacramento, nói.

Như Tâm (Theo AP, KCRA 3, Reuters)